Blogs

Vijf tips om weloverwogen te beslissen over hulp

5546

Van de Ouder- en Kindteams in Amsterdam hoorde ik dat zij de hand hadden weten te leggen op het concept van de richtlijn 'Samen beslissen over passende hulp'. Ook uit andere plaatsen komt de dringende vraag om die richtlijn beschikbaar te stellen. Ik begrijp dat wel. Veel nieuwe buurt- en wijkteams zijn nog bezig met het inrichten van hun werkprocessen. Dan is een richtlijn voor het beslissen over hulp een handig hulpmiddel. Alleen is die richtlijn nog niet klaar voor gebruik.

De richtlijn is nog een concept, recht van de tekentafel. De beroepsverenigingen van maatschappelijk werkers, orthopedagogen en psychologen moeten er nog een reactie op geven en in de praktijk moeten professionals nog testen of zij met de richtlijnen kunnen werken. Hun ervaring levert vaak nog substantiële verbeteringen van de richtlijn op. Tot al die feedback is verwerkt en de beroepsverenigingen de richtlijn hebben goedgekeurd, is die helaas nog niet voor andere professionals beschikbaar.

Werk systematisch

Om toch gemeenten en buurt- en wijkteams op weg te helpen, licht ik als mede-ontwikkelaar van de richtlijn vast een tipje van de sluier op over de boodschap. De richtlijn is onder meer gebaseerd op het rapport ‘Beslissen over effectieve hulp. Dat beschrijft vijf belangrijke stappen om zo te beslissen over de inzet van hulp dat gezinnen daar goed mee geholpen zijn:

  • Werk doelgericht en systematisch. Dat kan onder andere door volgens een aantal stappen te beslissen: (1) de vraag van ouders en jeugdige verhelderen, (2) problemen en krachten verder onderzoeken, (3) doelen opstellen, (4) beslissen over de inzet van het netwerk en (5) beslissen over de inzet van professionele hulpAlleen als ouders en jeugdige het gevoel hebben dat je hun vraag hoort en serieus neemt, heb je een basis om verder samen te werken.
  • Zorg dat je een goed theoretisch kader hebt aan de hand waarvan je de problemen kunt analyseren. Dat helpt om met ouders en jeugdige te bepalen wat de kern is van de vraag of problemen, wat mogelijke oorzaken en in stand houdende factoren zijn en waar sterke kanten en mogelijke hulpbronnen zitten.
  • Maak gebruik van betrouwbare en valide instrumenten om te bepalen of er sprake is van een probleem. Welk instrument je precies wil gebruiken, hangt af van wat je wil weten. Hierin maak je als professional keuzes.
  • Zorg dat je een gedeelde visie met ouders en jeugdige hebt over wat de vraag of het probleem is waaraan gewerkt moet worden. Alleen als ouders en jeugdige het gevoel hebben dat je hun vraag hoort en serieus neemt, heb je een basis om met hen verder samen te werken aan het verhelpen van dat probleem.
  • Beslis samen met ouders en jeugdigen wat de beste aanpak is voor hun vraag of probleem. Benaderingen als shared decision making (samen beslissen), motiverende gespreksvoering en oplossingsgericht werken helpen daarbij.

Eind 2015 beschikbaar

Ik snap dat het lastig is dat gemeenten en wijkteams de richtlijn nú nog niet kunnen gebruiken. Ze hebben behoefte aan een duidelijke richtlijn voor de inrichting en uitvoering van hun beslisprocessen. Helaas is de richtlijn pas eind 2015 voor iedereen beschikbaar. Maar wie met bovenstaande punten aan de slag gaat, is bij het verschijnen van de richtlijn al een eind in de goede richting.

Over de auteur

Cora Bartelink

Cora Bartelink (orthopedagoog) is werkzaam bij het Nederlands Jeugdinstituut als onderzoeker en adviseur op het gebied van toegang, beslissen over hulp, uithuisplaatsing en kindermishandeling. Zij doet onderzoek naar beslisprocessen van jeugdhulpprofessionals en ontwikkelt richtlijnen om deze te verbeteren.

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.

Beste Cora,

Mooi dat er zo'n richtlijn komt met daarin een aantal kernpunten zoals boven beschreven. Goed dat er uitgegaan wordt van een gedeelde visie met ouders en jeugdigen. Dat past helemaal binnen de principes van evidence based practice.
Mogelijk komt het in de volledige richtlijn maar met de start van de buurt of wijkteams in 2015 lijkt het wel of alle beslissingen over zorg daar beginnen. Maw ik mis het uitgangspunt dat beslissingen over zorg ook mede gebaseerd moeten zijn op het te verwachten effect en het effect van eerder verleende hulp.

Beste Cora,

Op dit moment ben ik bezig met een onderzoek naar het signaalgedrag inzake vechtscheidingen.

Fijn dat er nu een eerste concept is voor wat betreft de richtlijnen. Mijn vraag is wel of deze richtlijnen allemaal betrekking kunnen hebben op het signaleren of iets een vechtscheiding is. Of dat omtrent dit onderwerp andere richtlijnen zullen worden opgesteld.

Graag hoor ik hierover meer indien mogelijk.

Met vriendelijke groet,
Simone

@Ellen, je hebt helemaal gelijk. In de richtlijn is hier ook aandacht voor. De richtlijn gaat ervan uit de beslissingen over hulp gebaseerd op wetenschappelijke kennis over wat effectief is voor welk probleem, praktijkervaring van de behandelaar en voorkeuren van cliënten (ouders én jeugdige). In een proces van gezamenlijke besluitvorming worden deze aspecten bekeken en gewogen en uiteindelijk besloten wat de best passende hulp op dat moment lijkt.

@Simone, de richtlijn Samen beslissen over passende hulp gaat over het beslisproces in het algemeen. Daar kun je ook situaties waarin er mogelijke problemen rond een echtscheiding zijn mee in kaart brengen, maar het gaat niet in op hele specifieke signalen voor deze problematiek of op effectieve interventies daarvoor. Voor dit thema komt er de richtlijn Scheiding en problemen van jeugdigen. Meer informatie hierover (en ook over alle andere richtlijnen die er voor jeugdhulp komen) vind je op www.richtlijnenjeugdhulp.nl.

Functie(s): Adviseur
Organisatie: Zelfstandige; Advies Verandering Projectleiding in het sociaal domein
Sector / werkveld: Onderzoek en advies
Functie(s): Onderzoeker / wetenschappelijk medewerker
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Onderzoek en advies
Functie(s): Gedragswetenschapper / psycholoog / (ortho)pedagoog
Organisatie: Molendrift
Sector / werkveld: Jeugd-ggz
Functie(s): Adviseur
Organisatie: De Pannenboog
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Beleidsmedewerker
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Jeugdzorg
Functie(s): Student
Organisatie: LEVgroep
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord