Blogs

Van vechtscheiding naar conflictscheiding

Een jaar of drie, vier geleden was er nog geen woord voor scheidingen die verlopen met bonje tussen ouders. Inmiddels is het begrip 'vechtscheiding' ingeburgerd, overgenomen door de media, de Taskforce kindermishandeling en seksueel misbruik, en zelfs de Kinderombudsman. Ik vind het een verkeerde term en pleit voor het gebruik van 'conflictscheiding'.

Waarom gebruiken we een begrip dat ouders denigrerend in een hoek zet terwijl we juist samen met hen willen optrekken en willen uitgaan van de mogelijkheden om uit de strijd te komen en te blijven? "Het verduidelijkt in één krachtige term wat het kind ervaart en geeft daarmee erkenning", zeggen een ervaringsdeskundige en een wetenschapper als ik hen erover spreek. Maar ik denk dat geen kind erbij gebaat is als een professional bevestigt dat zijn ouders in een vechtscheiding zitten.

Een kind dat lijdt onder de conflicten van scheidende ouders heeft erkenning nodig én zicht op de weg uit het conflict. Het beeld van een gevecht tussen ouders geeft het kind niet de indruk dat het zelf iets kan doen.

Met 'vechtscheiding' benadrukken we bovendien het fysieke en verbale geweld, een associatie die net zo werkt bij het woord 'kindermishandeling'Een conflict kun je oplossen; een gevecht kun je alleen winnen of verliezen. Dan denkt ook iedereen meteen aan schoppen, slaan en schelden, terwijl de meest voorkomende vorm van kindermishandeling verwaarlozing is. Scheidingen waarbij meningsverschillen tussen ouders de boventoon voeren en die daarmee de ontwikkeling van een kind bedreigen, zijn een vorm van kindermishandeling. Het gaat dan juist ook om wat er níet, indirect of in bijzijn van het kind gezegd wordt.

Complexe scheidingen

Om het nog wat ingewikkelder te maken: de methodiek van Jeugdzorg Nederland die jeugdbeschermers handreikingen geeft bij conflictscheidingen heet 'Complexe scheidingen'. Ook geen goede term naar mijn mening. Een scheiding kan heel complex zijn: twee huizen, omgang met kinderen uit meerdere relaties, diverse huisdieren, ouders in verschillende woonplaatsen, een gezamenlijk eigen bedrijf. Maar dat hoeft nog niet te betekenen dat de ex-partners tegengestelde standpunten hebben. Een complexe scheiding kan vredig verlopen.

Winnen of verliezen

Ik pleit daarom voor het gebruik van de term 'conflictscheiding' als een scheiding gepaard gaat met conflicten tussen ex-partners. Ouders hebben een conflict tijdens of na het beëindigen van hun relatie. Dat kan over van alles gaan: omgang en gezag, opvoeding, financiën, bezittingen. Maar vaak speelt er meer onder de oppervlakte. Bij een conflictscheiding gaat het ook om zaken die niet helemaal of helemaal niet zijn uitgesproken.

Het begrip conflictscheiding geeft zicht op de weg eruit: een conflict kun je oplossen; een gevecht kun je alleen winnen of verliezen.
Met 'conflictscheiding' slaan we twee vliegen in één klap: we verlaten dan ook meteen het begrip 'echtscheiding' dat in ‘vechtscheiding' zit, want veel ouders zijn nooit gehuwd geweest.

Probeer het zelf eens. Gebruik een week lang het begrip 'conflictscheiding' en laat me weten hoe het voelt en welke reacties je krijgt.

Over de auteur

Irma Haxe

Pedagoog, projectleider en trainer. Werkt sinds 23 jaar in de jeugdhulp, vanuit gedwongen en vrijwillig kader, als hulpverlener, beleidsmedewerker, trainer en projectleider. Heeft een eigen bureau in projecten en trainingen op het gebied van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Coördinator bij Het Landelijk Opleidingscentrum Kindermishandeling en Projectleider voor Veilig Thuis. Werkte voor het NJi als projectleider Ouderschap Blijft en op diverse projecten onder het programma Veilig Opgroeien. Kwaliteiten: vertalen van theorie naar praktijk, oplossingsgericht, samenwerkingsgericht, verbinder.

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Beleidsmedewerker

Beste Irma,

In je artikel lees ik dat een vechtscheiding gelijk staat aan de meningsverschillen van de scheidende ouders. Deze indruk wordt mijns inziens nog benadrukt aan het eind van het artikel, waar je pleit voor het gebruik van het woord "conflictscheiding", want "een conflict kun je oplossen; een gevecht kun je alleen winnen of verliezen".

Ik heb heel veel literatuur doorgenomen over vechtscheidingen (wat mij nog geen expert maakt), maar ik ben ervan overtuigd geraakt dat in het overgrote deel van de vechtscheidingen sprake is van psychiatrische problematiek bij één of beide ouders. Een "oplossing van het conflict", zoals jij dat voorstelt, is in die gevallen niet mogelijk omdat het niet mogelijk is om een normaal beroep te doen op het gezonde verstand en het gezonde geweten van één of beide ouders. Daarom vind ik dat het woord "vechtscheiding" wel degelijk van toepassing is omdat de zieke partner, of beide partners, niet de psychische capaciteit hebben om aan iets anders te denken dan winnen of verliezen.

Juist de veronderstelling dat een vechtscheiding een conflict is dat is op te lossen als de ouders maar aan het belang van de kinderen denken legt een verkeerde basis voor de "oplossing" van het probleem, omdat volledig voorbij gegaan wordt aan de onderliggende oorzaak, de psychische problemen van de ouders. En het gebrek aan capaciteit bij de ouders (of één ouder) om zich te kunnen verplaatsen in hun kinderen. Niet mediation is de oplossing voor een vechtscheiding, maar een verplichte gang, voor ouders en kinderen, naar een instantie die gedegen kennis heeft over psychische problemen en de daaruit voortvloeiende vechtscheiding.

In het woord "echtscheiding" vind je overigens ook de woorden "echt scheiden" terug. Het beste zou zijn als ex-partners na de vechtscheiding niets meer met elkaar te maken zouden hebben. Maar dat is meestal onmogelijk, omdat er kinderen zijn, waardoor ouders de kans hebben om te blijven vechten, namelijk om de kinderen. De huidige wetgeving verplicht hen samen te werken binnen een gezamenlijk ouderschapsplan. Ik vind daarom dat de huidige wetgeving er in ieder geval voor zorgt dat vechtscheidingen langer in stand worden gehouden, vaak jarenlang.

In plaats van jarenlang op zoek gaan naar een oplossing van het conflict, zou het mijns inziens veel gezonder zijn te accepteren dat het conflict er is, dat het NIET opgelost gaat worden (in ieder geval niet op korte termijn) en dat de rechter een bepaalde omgangsregeling oplegt nadat het gezin een traject (van wat mij betreft maximaal een half jaar) bij een jeugdriagg, ggz of aanverwante instantie heeft gevolgd. Dan kan er namelijk sprake zijn van een "echte scheiding" en kan iedere partner weer een eigen leven gaan opbouwen zonder constant bezig te moeten zijn met de vraag wat de ex-partner nu weer aan het uitbroeden is, of op welke beschuldiging er nu weer gereageerd moet worden.

Anneke

Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer

Beste Irma en Anneke,

Vechtscheiding, conflictscheiding, mensen zijn in scheiding en met een open houding zal gekeken moeten worden wat er inhoudelijk aan de hand is. Ik onderschrijf het verhaal van Anneke volledig. 

Zolang niemand waarneemt dat er sprake is van een machtsspel van een ouder met psychiatrische problematiek, biedt de illusie van conflict een machtig wapen! Met steun van deskundigen,  wetgeving en wetenschap wordt zelfvervreemding, oudervervreemding, psychische kindermishandeling en partnergeweld in stand gehouden. Ik heb helaas nu weinig tijd, maar informatie hierover staat op mijn website www.de-apate.nl . Misschien kun je dit lezen en ik zal graag met je van gedachten wisselen. Kinderen en in basis gezonde ouders kunnen niet aan conflict ontsnappen en zeker niet als zij hierin geen steun vinden bij derden, lees professionals. Om deze problematiek onder de aandacht te brengen komt deze zomer mijn boek uit met instrumenten om vroegtijdig te kunnen signaleren, gevolg door een methodiek en wel zo specifiek beschreven, dat niemand er omheen kan. Jeugdinspectie onderkent de noodzaak tot deskundigheidsbevordering op dit gebied. In mijn praktijk word ik dagelijks benaderd door slachtoffers in schrijnende situaties, hulpverleners, advocaten, mediators, voor advies en ondersteuning in het mijnenveld. Aan de verzoeken om informatie, trainingen, lezingen e.d. ga ik voldoen, zodra mijn boek als handvat kan dienen. Het is geen eenvoudige problematiek, maar met kennis van zaken helder waar te nemen, het patroon van macht en contrôle is steeds het zelfde. Vroegsignalering is een noodzaak om voor alle partijen zaken in goede banen te kunnen leiden, zodat zelvervreemding, oudervervreemding, kindermishandeling en partnergeweld stopt!.

En we doen allemaal ons best natuurlijk.

Een hartelijke groet,

 

Joke de Jong

 

 

    

     

Zolang niet wordt waargenomen dat er  

Projectleider & Trainer

Beste Anneke en Joke,

Dank voor jullie reacties. De overtuiging van Joke, dat er in het overgrote deel van conflictscheidingen sprake is van psychiatrische problematiek, deel ik niet. Het kan een rol spelen, maar in veel gevallen lijkt er eerder sprake van het elkaar over en weer toekennen van psychiatrische stoornissen, 'hij is een narcist', 'zij is een borderliner', zonder dat dat werkelijk aangetoond wordt.
Om de term 'vechtscheiding' te blijven gebruiken omdat ouders (met of zonder stoornis) alleen kunnen denken in termen van winnen of verliezen, zou ik zonde vinden. Dan is het juist aan de hulpverlener om in het contact met de ouders hun focus te verleggen, van denken in problemen naar denken in oplossingen. Natuurlijk is de praktijk weerbarstig en lukt het niet altijd. Maar er zijn ook veel successen, zoals bij de hulp vanuit Ouderschap Blijft of bij Kinderen uit de Knel. 
Als het niet lukt kan het soms inderdaad het beste zijn om het contact tussen de ouders (tijdelijk) te verbreken en parallel ouderschap aan te gaan.

Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer

Beste Irma,

Graag wil ik nog even reageren. Het gevaar van framen: "Joke heeft de overtuiging dat er in het overgrote deel van conflictscheidingen sprake is van psychiatrische problematiek". Je draait de stelling om, maar dat is niet hetgeen wordt beweerd. Je deelt "haar" mening niet. Tevens het gevaar van vooringenomen stellingname: "ze betichten elkaar altijd van narcisme, borderline...,, zonder dat dit werkelijk wordt aangetoond". Deze zinnen bij elkaar benoemen nu precies waar ik het over heb en waarin het gevaar schuilt. Wij zien twee ouders die in strijd zijn met elkaar. Wij veronderstellen dat zij drukker met elkaar bezig zijn en veronderstellen dat zij het belang van de kinderen niet zien. Wij veronderstellen dat de kinderen er belang bij hebben om direct met beide ouders (weer) contact te hebben. Wij veronderstellen dat kinderen altijd loyaal zijn aan beide ouders, zonder kinderen eerst te leren dat zij in ieder geval ook loyaal aan zichzelf zouden moeten zijn voor een gezonde ontwikkeling. Wij veronderstellen dat wij het daarmee beter weten dan de ouders zelf. En dit allemaal zonder inhoudelijk te weten, te onderzoeken, wat die strijd dan wel inhoudt! Wij zien strijd, dus..waar twee kijven, twee schuld, dus wij vinden dat wij de kinderen moeten beschermen... En wij horen de kinderen en veronderstellen dat de kinderen de vrijheid hebben om te zeggen wat zij willen zeggen en wij veronderstellen te weten wat goed is voor de kinderen.... (psychische mishandeling, het isolement, zelfvervreemding is aan de orde van de dag, achter de voordeur en na scheiding zullen kinderen opeens zeggen wat zij vinden aan vreemde volwassenen? Welnee, ze zijn slim in het overleven en geven politiek correct antwoord. Juist omdat hen is aangeleerd, buitenshuis gedragen wij ons als perfect gezin (naar het voorbeeld van beide ouders in de mishandelingssituatie). Maar wij veronderstellen heel veel, zonder te (willen?) weten. Een bescheiden onderzoekende houding en nieuwsgierigheid om écht te willen weten wat er tussen ouders (en tussen ouder-kind en kind in relatie tot zichzelf en anderen) gebeurt, zou veel leed voorkomen. Wij focussen nu op de ouders, "als het goed gaat tussen ouders, dan gaat het goed met de kinderen en gooien het mishandelde en van zichzelf vervreemde kind weg met het badwater. Ouders moeten zo veel mogelijk samen.. en wij ondersteunen daarmee wat al jaren achter de voordeur gebeurt (het geheim) en zonder signalering een kinderleven lang blijft voortduren! Oudervervreemding is structureel en gebeurt onder onze neus, terwijl we niet willen weten en kennis willen vergaren om vroegtijdig onderscheid te maken tussen wat een "gewone" strijd is of een strijd waar een structurele onmacht aan ten grondslag ligt. Als dit niet wordt waargenomen, hoe kan een professional dan beweren hoe vaak hier van sprake is? Of dit vaak of bijna niet voorkomt? Ik kan alleen al uit mijn praktijk een indicatie geven (zonder enige reclame): In 9 maanden ben ik door 147 ouders benaderd met gemiddeld 2 tot 4 kinderen, waarvan sprake was van psychische mishandeling, oudervervreemding en waarin zij en hun kinderen door instanties verder in de knel werden gezet; even omgerekend betreft het maandelijks tussen de 32 en 64 kinderen. Daarbij de ouders die vanuit Groningen tot aan België naar de bijeenkomsten komen, omdat zij met de handen in het haar zitten. En of de ex-partner nu een psychiatrische problematiek heeft of niet, gediagnostiseerd is of niet (een narcist laat zich over het algemeen niet diagnostiseren, inherent aan de problematiek), is van ondergeschikt belang. Het gaat inhoudelijk om het machtsspel ("de vermeende strijd") en het structurele ervan. Of ze het allemaal roepen, doet niet ter zake. Wat er inhoudelijk aan de hand is, dat is waar het om gaat. Mijn werk is er op gericht patronen te doorbreken in het hele systeem. Individuen, inclusief kinderen, zodanig te sterken dat zij (mannen en vrouwen) niet verder van zichzelf vervreemd raken, inzicht en kunde ontwikkelen om buiten de strijd (het mishandelingspatroon) te blijven en zich kunnen richten op het in goede banen leiden van de situatie, zodat er stabiliteit en rust komt voor alle leden, inclusief de ex-partner.    

Kinderen in de knel, ouderschap blijft, parallel ouderschap: gelukkig dat er successen zijn. Maar zolang wij niet waarnemen of er werkelijk sprake is van strijd, wat het werkelijke belang is van kinderen, er een onderliggende problematiek is die wij niet hebben waargenomen, hoe weten wij dan of die successen een illusie zijn of het werkelijke successen betreft? Ik zou dat als professional graag willen weten en vooral veel kennis en inzicht willen ontwikkelen in de problematiek waarbij er sprake is van het geheim van psychische mishandeling, in staat zijn vroegtijdig te signaleren.

 

Groet, Joke       

Beleidsmedewerker

Beste Irma en Joke,

Ik onderschrijf de onderstaande reactie van Joke volledig. Dat Irma in haar reactie schrijft dat ze "niet de mening deelt dat in het overgrote deel van conflictscheidingen sprake is van psychiatrische problematiek", geeft precies de kern van het probleem weer. Omdat hulpverleners ervan overtuigd zijn dat "in veel gevallen er sprake van lijkt (dat ouders) elkaar over en weer psychiatrische stoornissen toekennen (...) zonder dat dat werkelijk aangetoond wordt", en het DUS (!) alleen maar om beschuldigingen gaat, is voor mij pijnlijk om te lezen. Partners hebben jarenlange ervaring met elkaar, weten ook hoe de ander zich gedraagt als er niemand anders bij is, terwijl de hulpverlener de ouders alleen maar ziet in een sociaal correcte omgeving. Narcisten zijn zeer moeilijk te diagnosticeren, en hun slachtoffers hebben vaak een dusdanige PTSS ontwikkeld dat zij niet meer in staat zijn om voldoende en adequaat over het voetlicht te brengen hoezeer zij én de kinderen geïndoctrineerd zijn door de narcist (m/v).

Hoezeer zo'n situatie uit de hand kan lopen leert ons de moord (onbegrijpelijk dat de officiële rapporten nog steeds over "overlijden" spreken) op de broertjes Julian en Ruben uit Zeist, door hun vader, in mei 2013. In het eindrapport van de Inspectie Jeugdzorg staat:

"Het eindoordeel van de inspecties luidt dat de bij het gezin betrokken instellingen voldoende gericht zijn geweest op een veilige en gezonde ontwikkeling van de twee broers."

Bij dit gezin zijn ongelofelijk veel instanties betrokken geweest tijdens de vechtscheiding. Niemand heeft ontdekt dat vader niet in orde was. Beide ouders wilden, volgens dit rapport, het beste voor de kinderen. Desalniettemin heeft vader beide kinderen vermoord, volgens een zeer zorgvuldig opgesteld en voorbereid plan. Een gezonde ouder doet dit echt niet. Een narcistische ouder wel: zijn imago is namelijk te gronde gericht. Door de andere ouder wel te verstaan, niet door de instanties en de rechtbank die de OTS heeft opgelegd...

In veel andere gevallen loopt de situatie misschien minder uit de hand. Vaak omdat de gezonde ouder dusdanig veel energie heeft moeten steken in de strijd om de eigen kinderen tegen de andere ouder te beschermen, dat die zich uiteindelijk, totaal uitgeput, noodgedwongen moet overgeven aan de door de instanties opgelegde omgangsregeling. Of machteloos gemaakt door de instanties die de psychiatrische stoornis van de narcistische ouder niet wil onderkennen. Zoals in het geval van de broertjes Julian en Ruben.

Narcisme en de daaruit voortvloeiende problematiek voor de andere ouder en de kinderen is voor niet-gespecialiseerde hulpverleners haast onmogelijk vast te stellen, en wordt zelfs door gespecialiseerde hulpverleners blijkbaar niet herkend. Het wordt tijd dat de hulpverlening dat eens gaat onderkennen, dat zou heel veel leed en heel veel geld schelen. Nu, en ook in de toekomst als de kinderen van vandaag zelf kinderen krijgen. En dan opnieuw een beroep zullen moeten doen op hulpverlening omdat zij in een ongezonde relatie zijn terecht gekomen.

Ik zou de situatie zoals die nu is om willen draaien: in een vechtscheiding is altijd sprake van psychiatrische problematiek, de vechtscheidingen waarbij dit niet zo is zijn de uitzondering op de regel. Als vanuit die veronderstelling wordt gewerkt, is er meer kans van slagen dat er een zo gezond mogelijk einde komt aan de vechtscheiding.

Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer

Beste Anneke,

Op korte termijn wil ik graag weer reageren op jouw reactie, ben alleen even druk in de weer. In jouw reactie vind ik beschrijvingen van situaties en ja, ook vanuit emotie. Het is ook tenenkrommend, het roept van alles op en ook dat gaat weer van alles oproepen, kortom, al gauw zitten we met zijn allen in welles-nietes, overtuigingen en ontkenningen, "strijd", zwart-wit en "we leven weer gewoon door".

Echter, waar ik heen zou willen is, goh, er wordt een signaal afgegeven en laten we dit eens verder onderzoeken en objectiveren. Zouden we ons beeld en werkwijze moeten nuanceren, aan moeten passen, iets veranderen en/of kunnen we iets verbeteren? Weten zij iets wat wij niet weten, kunnen jullie daar iets meer over vertellen, bijv. Irma heeft gelijk: strijd leidt nooit ergens toe, creëert slechts patstellingen en is altijd ongenuanceerd. Open staan voor nieuwe informatie en deze op zijn merites beoordelen, vraagt om samenwerking en informatie willen uitwisselen. 

Op zoek gaan naar gezamenlijk gedragen oplossingen, begint daar.

 

Groet, Joke          

Beleidsmedewerker

Hallo Joke,

Ik ben het helemaal met je eens, ook ik zou graag willen naar een meer onderzoekende houding van iedereen, met als grondhouding een nieuwsgierigheid naar elkaars standpunten en ervaringen. Maar als zelfs een inspectie in het rapport schrijft dat de instanties niets te verwijten valt (waarschijnlijk omdat de protocollen voldoende zijn gevolgd) dan krijg ik niet de indruk dat er oprechte interesse is om dieper in de achterliggende problematiek te duiken.

Ik ben benieuwd naar je reactie!

Beleidsmedewerker

Ed Spruijt, deskundige op het gebied van scheidingskinderen, geeft aan dat sinds de invoering van de huidige wetgeving (1998) kinderen en moeders zich duidelijk minder goed voelen. De kwaliteit van de ouderkindrelatie blijkt sinds 1998 niet te zijn verbeterd. De belangrijkste reden hiervoor is dat met de toename van de contacten de ouderlijke ruzies na scheidingen ook duidelijk zijn toegenomen. Voor vaders is er niet veel veranderd, wat volgens mij wel de bedoeling was van de wet.

Anneke

Zie voor het hele artikel: http://wij-leren.nl/echtscheiding-verantwoordelijkheid-ouders.php

"Scheidingscijfers dalen

Wat is er veranderd sinds 1998? Het blijkt dat er vaker een omgangsregeling is en dat partijen zich daar beter aan houden. Kinderen verblijven ook vaker bij vader dan vóór 1998. Kinderen en ook moeders voelen zich echter gemiddeld duidelijk iets minder goed. Voor vaders is er geen significant verschil.

De kwaliteit van de ouderkindrelatie blijkt sinds 1998 niet te zijn verbeterd. De belangrijkste reden hiervoor is dat met de toename van de contacten de ouderlijke ruzies na scheidingen ook duidelijk zijn toegenomen. Hoopgevend is dat de scheidingscijfers dalen, in elk geval in de hogere inkomensklassen. “De nadelen van scheiden worden duidelijker”, zegt Spruijt." 

Beleidsmedewerker

Omdat ik pas nog een "like" kreeg op mijn reactie, kom ik toch nog even terug op dit thema. Uit een artikel van de site van ZonMw, 26 november 2017.

"De MASIC-pilot heeft aangetoond dat partnergeweld speelt bij het merendeel van de conflictscheidingsgezinnen die gemeld worden bij Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming."

"Iedereen vond het schokkend om te moeten vaststellen hoeveel geweld er is in gezinnen die verwikkeld zijn in een conflictscheiding."

"Er is onderzoek gedaan naar beschermende en belemmerende factoren bij het ontstaan van een vechtscheiding.... Een belemmerende factor: psychische problematiek bij een van de ouders."

"Ook bij het forum zit Corine de Ruiter, hoogleraar forensische psychologie bij de Universiteit Maastricht en als onderzoeker verbonden aan het project. ‘Er is een aantal wetswijzigingen geweest om kinderen te behoeden voor schade als hun ouders gaan scheiden’, vertelt ze vooraf. ‘Zoals het recht op gelijkwaardig ouderschap en het verplichte ouderschapsplan. In de praktijk werken ze averechts. Het aantal conflictscheidingen stijgt en het geweld neemt toe. Ex-partners terroriseren, vernederen en mishandelen elkaar.’ De Ruiter vindt dat het familierechtsysteem faalt. ‘Ouders krijgen meestal een traject van mediation aangeboden. Het is naïef om te denken dat dit effectief is bij zeer ernstig partnergeweld. Vaak is er sprake van persoonlijkheidsproblematiek bij één of beide ex-partners.’ "

https://mediator.zonmw.nl/mediator-26-november-2017/betere-zorg-bij-conflictscheidingen/

Beleidsmedewerker

Therapeut Nienke Buiskool Leeuwma:

Het verandert niet

Een belangrijke tip die Buiskool Leeuwma professionals wil meegeven als ze te maken krijgen met cliënten die in een psychisch gewelddadige relatie zitten: bemiddeling werkt niet. ‘Deze daders hebben te maken met een persoonlijkheidsstoornis die maakt dat ze weinig zelfreflectie hebben en niet leerbaar zijn. Inzetten op bemiddeling tussen de partners gaat dus voorbij aan de echte problematiek. Waar twee vechten, hebben twee schuld, gaat in het geval van psychisch geweld niet op en het idee dat er verbetering mogelijk is ook niet. Slachtoffers zelf sterker maken kan wel.’

http://www.zorgwelzijn.nl/bemiddeling-als-oplossing-van-psychisch-geweld-dat-werkt-niet/?nc=1526643368

Kraamverzorgende

Hallo Irma,

Waar het volgens mij in jouw blog over gaat is dat jij graag een naamsverandering van vechtscheiding naar conflictscheiding wil

Lijkt mij een heel goed idee!!!

Ik vind dat de andere dames niet echt op jouw verzoek reageren maar alleen  erg hun eigen ervaringen vanuit werk willen delen. Volgens mij gaat het daar nu even niet om. Ik lees nergens terug wat zij van jouw voorstel vinden  

ik heb misschien geen recht van spreken, sta in mijn werk aan de basis van al die ellende waar jullie mee werken maar zie natuurlijk wel veel potentiële klanten.

En ik heb in mijn omgeving veel voorbeelden van hoe een scheiding wel goed, maar ook heel slecht kan verlopen. Ik denk zeker dat kinderen gebaat zijn bij een naamsverandering, het gaat tenslotte vaak om conflicten. 

En of het nou gaat om mensen met of zonder stoornis, de vraag is of we het anders zullen noemen. Ik hoop dat veel mensen het gaan proberen. Ik in ieder geval wel .

Voor allemaal succes met jullie werk

Groet, Dorian  

Ik onderschrijf vanuit mijn ervaring (eigen en uit praktijk) ook het hele verhaal van de psychische problematiek en heb daar inhoudelijk niet veel aan toe te voegen.

Ik denk wel dat de term "vechtscheiding" in dat kader een juiste term is. Er is wel degelijk sprake van een gevecht en een "dader/slachtoffer situatie". In een gevecht kan één partij de andere aanvallen, waarbij de ander gedwongen wordt om in de verdediging te gaan. In dit licht vind ik de term juist heel goed gekozen. Zoals ook in één van de andere reacties vermeld zou een conflict impliceren dat het oplosbaar is door de twee partijen en dat is in de situatie waar sprake is van een psychische stoornis niet het geval.

Het nadeel is weer dat dit niet voor alle scheidingen geldt, dus dat zou een werkelijke conflictscheiding geen recht aan doen. Maar aangezien in de hulpverlening, juridische wereld en eigenlijk de hele wereld die niet bekend is met persoonlijkheidsstoornissen ervan wordt uitgegaan dat een scheiding een conflictscheiding is. Is vechtscheiding nog het enige wat de hoop wekt dat er misschien ooit nog de juiste bekendheid en aandacht wordt gegeven aan werkelijke vechtscheidingen. Scheidingen waar werkelijk sprake is van slachtoffers, financieel en mentaal; ouders en kinderen. Schrijnende situaties.

Wat mij betreft is de term voorlopig blijvend.

Psycholoog - Onderzoeker / Wetenschapper

Dag Irma,

Ik ben het met met je eens. Ik motiveer dat ook in hoofdstuk 1, Psychologie van de echtscheiding, in het Compendium Echtscheiding uitgegeven bij Sdu, 2018.
Wat mist in de werkzaamheden van wat ik scheidingsdeskundigen noem, zoals rechters, advocaten, gezins/voogden, bijzondere curatoren, forensisch mediators, familiemediators en al diegenen die strijdende ouders tijdens of na een scheiding begeleiden, zijn passende handvatten en methodieken die aansluiten op een bepaalde soort van strijd/ruziemaken. Maar wat zijn 'passende' methodieken en hoe kunnen ze aansluiten als we niet weten om wat voor soort conflict het gaat tussen de ouders? Wat nodig is, is een vorm van conflictdiagnostiek, waarna afhankelijk van de 'conflictdiagnose' een passende aanpak gekozen kan worden. Dat betekent ten eerste dat we onderscheid in de soorten van conflicten moeten maken. Ik bedoel dus expliciet geen psychodiagnostiek. Ik geef toe dat de idee van 'conflictdiagnostiek' wel daarop is geinspireerd, maar het zegt enkel iets over de manier waarop ouders strijden en het psychisch leed dat daarbij gepaard gaat. Begeleiding dient daarop afgestemd te worden. Ouders die willen scheiden komen niet bij een advocaat voor een psychische behandeling, maar wel voor functionele oplossingen.

Bela de Vries, Psycholoog 

Projectleider & Trainer

Beste mensen, hoe bijzonder dat mij blog van drie jaar geleden ineens weer actueel is, dank voor jullie reacties! Zelf gebruik ik sindsdien de term 'conflictscheiding' en iedereen die ik erover spreek kan zich erin vinden, dus mooi dat je het overneemt Dorian. Waar het me natuurlijk vooral om gaat is het verhaal achter het conflict, eigenijk vooral de oplossing eruit. Conflictdiagnostiek klinkt aantrekkelijk Bela, graag zou ik vooral het oplossingsgerichte pad kiezen. In de afgelopen jaren zijn er een aantal oplossingsgerichte methodieken en trainingen op het gebied van conflictscheiding bijgekomen, dat is mooi, maar er is m.i. echt een cultuuromslag nodig. Een cultuur waarin we vanaf het prille begin werken aan relatieversterking, zodat we voorkomen dat ze uitlopen op conflicten, waarin we preventief handelen bij vermoeden van conflictscheiding, waarin we ons mogen 'bemoeien' met gezinnen waarin scheidingen uit de hand dreigen te lopen en snel en traumasensitief samenwerken met kinderen die hierdoor in de knel komen. Ik wens jullie allen veel succes bij je eigen bijdrage hieraan!

Hartelijke groet, Irma

Ik ben het eens met het stigmatiserende van het begrip vechtscheiding omdat het te pas en te onpas wordt geroepen. Het gebruik van de term conflictscheiding helpt echter ook niet. Het klinkt cosmetisch en is minder stigmatiserend. Voor kinderen maakt het de realiteit niet anders.

Het lijkt mij goed om eens onder ogen te zien wat er in een echtscheidingsproces gebeurt waarbij de relatie tussen de ouders een historiek van huiselijk geweld kent. In feite is dat proces een voortduring van het huiselijk geweld, maar nu door tussenkomst van rechters, advocaten, jeugdzorg enz.

Deze professionals benaderen de problematiek veelal enkel vanuit het centraal en overheersend belang van het kind. Dat begrip vormt de breed uitgedragen legitimatie van het besliskader en de daarop volgende uitvoering. Maar in werkelijkheid wordt het begrip misbruikt om geen verantwoording te hoeven nemen voor lastige beslissingen die HighConflictDivorces met een achtergrond van huiselijk geweld uiteindelijk altijd onvermijdelijk zijn. In dit soort lastige zaken wordt veel te laat onderkend dat de dader van huiselijk geweld geen belang heeft bij een oplossing maar bij het voortduren van de strijd omdat hij daarmee de grip op het gezinssysteem van de voormalig partner houdt. Dit niet onderkennen door (met name) de rechter heeft tot gevolg dat huiselijk geweld in scheidingssituaties in feitelijke zin door die rechter wordt gefaciliteerd.

De oplossing begint bij de erkenning van de problematiek, niet bij het vooruitschuiven van die erkenning. Een door de rechtbank aangewezen onderzoeker maakte in een zaak waarin de vader wegens huiselijk geweld onherroepelijk was veroordeeld in haar deskundigenbericht de opmerking dat het slachtoffer van de dader er een vermijdende copingstrategie op nahield en verwees voor de oplossing doodleuk naar forensische mediation. Zo behoefde deze 'deskundige' (een nip-psycholoog) dus geen knoop door te hakken, dat mag de volgende deskundige gaan doen. En zo sleept het proces van uitholling en uitwoning van het slachtoffeer-gezinssysteem zich voort van de ene naar de andere halte. Af en toe een zitting bij de kinderrechter die vanuit zijn op grote afstand van de ouders gelegen tafel de ouders vaderlijk vermanend toespreekt hoe zeer zij ieder toch de belangen van de kinderen blijven schaden. Leg die rechter de vraag voor wat party-pooping is en hij zal je antwoorden dat dit er voor hem niet toe doet: dat is niet zijn pakkie aan. Het gaat hem enkel om het belang van de kinderen. En dus hoeft ook deze rechter zich niet uit te spreken over het echte probleem en kan het proces weer een jaar verder.

Als na jaren gedwongen in deze terreur van de HCD het slachtoffer emotioneel minder beschikbaar wordt voor de kinderen, dan is het tijd voor ingrijpen: het gezin wordt met uithuisplaatsingen uit elkaar gerukt en de dader heeft zijn nagestreeft ultiem doel bereikt: de destructie van zijn slachtoffer(s).

Een echtscheidingsproces met deze achtergrond is maar een naam waardig: dat is de naam terreurscheiding. Die naam zou ons moeten opschrikken en ons iedere keer dat we ermee geconfronteerd worden laten beseffen dat iedere dag die zo'n scheiding voortduurt een dag is waarin de terreur door het systeem wordt gefaciliteerd. Het is ook een dag die eenmaal voorbij kan worden geduid als de dag van een gemiste kans.

Het probleem oplossen begint bij het benoemen daarvan en dat moet je soms in hele duidelijke bewoordingen durven doen.

Maar hoe zat dat nou ook alweer met die 'deskundige' die het slachtoffer van huiselijk geweld een vermijdende copingstrategie verweet? De pot, de keter en welke kleur hoort daar nu toch ook weer bij?

Ik ben het eens met het stigmatiserende van het begrip vechtscheiding omdat het te pas en te onpas wordt geroepen. Het gebruik van de term conflictscheiding helpt echter ook niet. Het klinkt cosmetisch en is minder stigmatiserend. Voor kinderen maakt het de realiteit niet anders.

Het lijkt mij goed om eens onder ogen te zien wat er in een echtscheidingsproces gebeurt waarbij de relatie tussen de ouders een historiek van huiselijk geweld kent. In feite is dat proces een voortduring van het huiselijk geweld, maar nu door tussenkomst van rechters, advocaten, jeugdzorg enz.

Deze professionals benaderen de problematiek veelal enkel vanuit het centraal en overheersend belang van het kind. Dat begrip vormt de breed uitgedragen legitimatie van het besliskader en de daarop volgende uitvoering. Maar in werkelijkheid wordt het begrip misbruikt om geen verantwoording te hoeven nemen voor lastige beslissingen die HighConflictDivorces met een achtergrond van huiselijk geweld uiteindelijk altijd onvermijdelijk zijn. In dit soort lastige zaken wordt veel te laat onderkend dat de dader van huiselijk geweld geen belang heeft bij een oplossing maar bij het voortduren van de strijd omdat hij daarmee de grip op het gezinssysteem van de voormalig partner houdt. Dit niet onderkennen door (met name) de rechter heeft tot gevolg dat huiselijk geweld in scheidingssituaties in feitelijke zin door die rechter wordt gefaciliteerd.

De oplossing begint bij de erkenning van de problematiek, niet bij het vooruitschuiven van die erkenning. Een door de rechtbank aangewezen onderzoeker maakte in een zaak waarin de vader wegens huiselijk geweld onherroepelijk was veroordeeld in haar deskundigenbericht de opmerking dat het slachtoffer van de dader er een vermijdende copingstrategie op nahield en verwees voor de oplossing doodleuk naar forensische mediation. Zo behoefde deze 'deskundige' (een nip-psycholoog) dus geen knoop door te hakken, dat mag de volgende deskundige gaan doen. En zo sleept het proces van uitholling en uitwoning van het slachtoffeer-gezinssysteem zich voort van de ene naar de andere halte. Af en toe een zitting bij de kinderrechter die vanuit zijn op grote afstand van de ouders gelegen tafel de ouders vaderlijk vermanend toespreekt hoe zeer zij ieder toch de belangen van de kinderen blijven schaden. Leg die rechter de vraag voor wat party-pooping is en hij zal je antwoorden dat dit er voor hem niet toe doet: dat is niet zijn pakkie aan. Het gaat hem enkel om het belang van de kinderen. En dus hoeft ook deze rechter zich niet uit te spreken over het echte probleem en kan het proces weer een jaar verder.

Als na jaren gedwongen in deze terreur van de HCD het slachtoffer emotioneel minder beschikbaar wordt voor de kinderen, dan is het tijd voor ingrijpen: het gezin wordt met uithuisplaatsingen uit elkaar gerukt en de dader heeft zijn nagestreeft ultiem doel bereikt: de destructie van zijn slachtoffer(s).

Een echtscheidingsproces met deze achtergrond is maar een naam waardig: dat is de naam terreurscheiding. Die naam zou ons moeten opschrikken en ons iedere keer dat we ermee geconfronteerd worden laten beseffen dat iedere dag die zo'n scheiding voortduurt een dag is waarin de terreur door het systeem wordt gefaciliteerd. Het is ook een dag die eenmaal voorbij kan worden geduid als de dag van een gemiste kans.

Het probleem oplossen begint bij het benoemen daarvan en dat moet je soms in hele duidelijke bewoordingen durven doen.

Maar hoe zat dat nou ook alweer met die 'deskundige' die het slachtoffer van huiselijk geweld een vermijdende copingstrategie verweet? De pot, de keter en welke kleur hoort daar nu toch ook weer bij?

Tja, keter = ketel

Probeer het eens een maand: een conflictueze scheiding met als achtergrond huiselijk geweld in alle openheid als terreurscheiding te duiden. En die andere complexe zaken gewoon een conflictscheiding noemen.

Huiselijk geweld stopt niet vanzelf. Dat is een collectief proces van onderkennen, benoemen en van daaruit durven te bestrijden.

Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer

Ha Werner, in dezelfde trant als jouw reactie:, even kort door de bocht, weinig tijd.  

De uitvoering van het jeugdbeleid is uitsluitend gebaseerd op Wetboek 1 Artikel  

247 1e lid: Het ouderlijk gezag omvat de plicht en het recht van de ouder zijn minderjarig kind te verzorgen en op te voeden. Bij scheiding: inzetten op communicatie beide ouders en met dit uitgangspunt houdt de professional macht over beide ouders om aan dit criteria te voldoen. Onze kinderbescherming is op dit principe gebaseerd, inclusief zometeen met de meldcode en bericht van kindermishandeling bij Veilig Thuis. 

Kindermishandeling, partnergeweld, ouderverstoting, toename complexitiet van scheidingsprocedures stopt alleen als op INHOUD en daadwerkelijk aansluitend bij de problematiek van het kind beleid wordt uitgevoerd: op basis van de deskundigheid om dit Vroeg te Signaleren Artikel 247 2e lid en hier vervolgens adequaat naar te handelen: 

Onder verzorging en opvoeding worden mede verstaan de zorg en de verantwoordelijkheid voor het geestelijk en lichamelijk welzijn en de veiligheid van het kind, alsmede het bevorderen van de ontwikkeling van zijn persoonlijkheid. In de verzorging en opvoeding van het kind passen de ouders geen geestelijk of lichamelijk geweld of aner vernederende behandelig toe. 

Mensen die nimmer bereid of in staat zijn (bij anti sociale persoonlijkheden bijv.) zien het belang van een ander niet..... zij zijn wel (uit onmacht) heel goed in staat derden te verleiden, kinderen op zich gericht te laten zijn om de andere ouder te treffen (lees: kinderen te ontvreemden en zo veel meer. 

Blijven inzetten op het verbeteren van de communicatie tussen ouders, houdt letterlijk alles in stand zo lang we niet op INHOUD willen werken, zien en handelen. 

 

Nee, kindermishandeling stopt niet vanzelf! Hier is nog veel meer over te zeggen natuurlijk. 

 

Groeten, 

Joke de Jong 

Adviseur Neutraal Ouderschap 

Gedragswetenschappelijk adviseur

Geachte mevrouw Haxe,

Ik kan  voor een groot deel met u meegaan in uw bijdrage. Of er sprake is van een conflict- of vechtscheiding hangt af van het conflictgedrag dat partijen vertonen. Beide soorten scheiding zijn m.i. dus mogelijk. Als voormalig NMI mediator, en dat geldt ook voor de huidige MfN mediators, werd ik stevig getraind in het analyseren van conflicten vanuit de escalatieladder van Glasl. In die ladder worden drie hoofdfasen en negen stappen - drie per hoofdfase - in de escalatie van conflicten aangegeven. Grote verdienste van de ladder is dat het escalerende conflictgedrag wordt beschreven.

Ik beschrijf de fasen en stappen heel in het kort: op Google staan uitvoerige beschrijvingen inclusief de gewenste interventies.

Fase 1: win-win; conflict wordt gezien als probleem dat gezamenlijk oplosbaar is

  1. verharding: selectieve aandacht voor de zwakke argumenten van de ander
  2. debat: eigen superioriteit wordt benadrukt
  3. geen woorden maar daden: elkaar voor voldongen feiten plaatsen.

Fase 2: winnen of verliezen; het conflict is alleen oplosbaar met een winnaar en een verliezer

4image en coalitie: zoeken naar medestanders; eigen partij heeft alleen positieve eigenschappen; de ander alleen negatieve

5. gezichtsaanval/gezichtsverlies: openlijke en heimelijke zwartmakerij van de ander

6. dreigingsstrategieën: harde eisen en dreigen met negatieve sancties

Fase 3:  vechtfase, conflict wordt oorlog; verlies-verlies

7. gepast antwoord: schade voor de ander is winst voor mij

8. versplintering van de tegenpartij: geen stap meer terug doen en de ander wordt gezien als object (ding) om zoveel mogelijk schade aan toe te brengen

9. samen de afgrond in: vernietiging van de ander, ook als dat zelfvernietiging betekent.

Mijn stelling is dat in de eerste twee fasen sprake is van een conflictscheiding en in de derde fase van een vechtscheiding.

Het is helaas zo dat zowel medewerkers van het AMHK, van de Raad als van de GI niet zijn getraind in conflictanalyse. Een dergelijke analyse ontbreekt systematisch in de rapporten van deze instanties. Dat leidt niet alleen tot een cruciaal informatie tekort voor de kinderrechter, maar ook tot het structureel te onpas gebruiken van de aanduiding "vechtscheiding" waartegen u zich terecht verzet. Bovendien valt mij op  dat "vecht" alleen wordt gebruikt voor scheidingssituaties. Er zijn ook conflict- en vechthuwelijken die nog veel schadelijker voor kinderen uitpakken dan conflict- en vecht scheidingen.

Kortom, grotendeels met u eens , met de aangegeven nuancering.

Harry Berndsen.

Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer

Beste Mijnheer Harry Berndsen, 

Daarom pleiten wij voor Vroeg Signalering en op basis daarvan keuze van beleid en aanpak die 1. aansluit bij de problematiek van kinderen en ouders zelf....2. waar het kind en ouder(s) eigenaar zijn van hun eigen problematiek en zodoende ook zelf regie hebben in de oplossingen binnen hun eigen mogelijkheden (of onmogelijkheden). Dit vraagt van professionals een andere houding: werken op maat is aansluiten bij de mogelijkheden en onmogelijkheden van de mensen waar je bij betrokken bent en hen sterken in hun eigen regie en oplossend vermogen!  Het gaat er uiteindelijk natuurlijk om 1. dat áls men weet te signaleren 2.  adequaat handelen volgt en consequent kan worden doorgevoerd met was  is gesignaleerd als primair uitgangspunt. Dit is nu niet het geval, omdat er maar 1 aanpak dwingend mogelijk is op basis van artikel 247 1e lid.. Ook veel professionals zitten hier door in de Knel. Wij zijn met diverse partijen in gesprek om dit mogelijk te maken. Een omslag van denken en doen is een proces en kost tijd, maar we zijn goed op weg.

Vriendeijke groet, 

 

Joke de Jong 

Organisatie: Kraamburo De KLeine Amsterdammer
Functie: Kraamverzorgende
Organisatie: Irma Haxe Projecten & Trainingen/ Het LOCK
Functie: Projectleider & Trainer
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Onderwijs, Onderzoek en advies
Organisatie: Stichting de Kring Noord
Functie: Gedragswetenschappelijk adviseur
Sector / werkveld: Jeugdzorg, Onderzoek en advies
Organisatie: Medinu*** - Ouder- en gezinsbegeleiding - deskundigenonderzoek
Functie: Psycholoog - Onderzoeker / Wetenschapper
Organisatie: SBPN
Functie: Secretaris/belangenbehartiger
Organisatie: Zingeving en autonomie
Functie: Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer
Organisatie: Geen
Functie: Beleidsmedewerker
Organisatie: William Schrikker Groep
Functie: Adviseur
Organisatie: W.E. van Bentem rechtskundig adviseur
Functie: Adviseur
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord