Blogs

Aanpak radicalisering moet in alle leefgebieden

4842

Radicalisering van moslimjongeren is een belangrijk maatschappelijk vraagstuk. Van verschillende kanten worden oplossingen aangedragen: de telefonische Hulplijn Radicalisering voor ouders wordt uitgebreid, de VVD wil dat de wijkagent eerder ingrijpt in de klas. Maar een duurzame aanpak van radicalisering richt zich op álle leefgebieden van jongeren: thuis, school en de straat.

Recent dossieronderzoek bij 140 Syriëgangers laat zien dat 60 procent te maken heeft met psychische problemen. Het beeld van de ‘doorsnee’ Syriëganger: een afgebroken schoolcarrière, afkomstig uit een gebroken gezin of een gezin met huiselijk geweld, in aanraking met criminaliteit en last van psychische problemen als psychoses en woede-aanvallen.

Radicalisering voorkomen

De groep geradicaliseerde jongeren is klein. En heeft dringend hulp nodig, op bijna alle levensgebieden. Maar het overgrote deel van de jongeren staat hierbuiten. Zij worden echter wel geconfronteerd met de maatschappelijke gevolgen van de ontwikkelingen in het Midden-Oosten, de aanslagen in Parijs en de radicale keuze van enkele van hun leeftijdsgenoten. Hoe voorkomen we dat deze grote groep jongeren wordt meegezogen in het radicaliseringsproces?

Pedagogische mismatch

Een belangrijke voedingsbodem voor radicalisering is de ‘pedagogische mismatch’ tussen de drie belangrijkste leefgebieden van jongeren: thuis, school en de straat. Vooral moslimjongeren in grote steden hebben hier steeds meer mee te maken.

Met deze tegenstrijdige opvattingen, codes en taaluitingen moeten jongeren hun eigen persoonlijke identiteit construerenIn zijn boek Hoe de straat de school binnendringt zet socioloog Iliass el Hadioui de tegenstrijdigheden uiteen. Op straat krijgen jongeren macho-masculiene codes mee, zoals de bescherming van de eigen eer, het voorkomen van gezichtsverlies en de perceptie van de vrouw als lustobject. Op school zijn juist feminien-softe codes als zelfreflectie, zelfexpressie en zelfontplooiing steeds belangrijker geworden.

En thuis? Daar is vaak sprake van een traditionele cultuur, waarin gehoorzaamheid aan de ouders en een traditionele rolverdeling tussen man en vrouw belangrijk zijn. Met deze tegenstrijdige opvattingen, codes en taaluitingen moeten jongeren hun eigen persoonlijke identiteit construeren. Dat is ingewikkeld, en kan een vruchtbare voedingsbodem opleveren voor radicalisering.

Aanpak in alle leefgebieden

Het voorkomen, of herstellen, van een pedagogische mismatch tussen het gezin, de school en de straat is daarom de belangrijkste maatschappelijke opdracht. Dat is niet alleen de verantwoordelijkheid van jongeren en ouders zelf. Alle professionals die in die leefgebieden werken, moeten hier aandacht voor hebben. Een school kan radicalisering voorkomen door een goed pedagogisch schoolklimaat te creëren, waarin een leerkracht tijdig radicaliserend gedrag signaleert.

Ouders zien niet altijd de worsteling van hun kind met de andere normen en waarden die het meekrijgt en moeten dus actief betrokken zijn. Niet alleen bij het kind, maar ook bij bijvoorbeeld de school. Een jongerenwerker kan getraind worden in het herkennen van radicaliseringssignalen bij jongeren die hij op straat tegenkomt. Hoe ga je hierover in gesprek met jongeren? En in welke gevallen trek je aan de bel bij de gemeente of de politie?

Het voorkomen van een pedagogische mismatch is een gezamenlijke taak van het onderwijs, het jongerenwerk, gemeenten en de jeugdhulp. Welke rol zie je hierin voor jezelf?

 

Op de website van het Nederlands Jeugdinstituut is op de themapagina Radicalisering meer informatie beschikbaar over de pedagogische mismatch voor beroepskrachten binnen gemeenten, het onderwijs, jongerenwerk en welzijn.

Over de auteur

Nic Drion

26 jaar ervaring in de jeugdzorg. Van Kindertelefoon tot AMK. In staf- en lijnfuncties. Sterk in beleid, analyse en creatieve oplossingen. Aandachtsgebieden: m.n. kindermishandeling, huiselijk geweld, AMHK vorming, nieuwe jeugdbescherming, Signs of Safety, oplossingsgericht werken, lean management (procesmanagement).

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Functie(s): Redactie
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: De Pannenboog
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Beleidsmedewerker
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Jeugdzorg
Functie(s): Senior medewerker inhoud
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Beleidsmedewerker
Organisatie: Clientenbelang Amsterdam / Zorgbelang
Sector / werkveld: Cliëntorganisatie: belangenbehartiging en medezeggenschap
HomeWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord