Blogs

18 jaar: harde knip of liefdevol loslaten?

4650

Als je 18 jaar wordt, voel je je heel wat. En voor de wet ben je dat ook: volwassen. Maar zeker voor jongeren die uit de jeugdhulp komen is de stap naar volwassenheid niet zomaar gemaakt. Begeleiding ook na hun 18e is nodig.

Op je 18e mag je een bankrekening openen en een lening voor een huis afsluiten. Je moet een eigen zorgverzekering hebben en de maandelijkse premie betalen. Nu mijn eigen dochter deze zomer 18 is geworden, heb ik in mijn omgeving rondgevraagd. Welke verantwoordelijkheden geven andere ouders hun jongvolwassen kinderen?

Het blijkt dat dit overal anders gaat, afhankelijk van wat een kind zelf aangeeft of aankan. Ouders kijken in alle gevallen nog mee. Op allerlei manieren en momenten springen ouders bij, net zolang tot hun kinderen zich zelfstandig kunnen bedruipen. Liefdevol loslaten noemen we dat.

Aandacht en maatwerk

Voor jongeren die kunnen terugvallen op ouders of verzorgers verloopt de transitiefase naar volwassenheid met het gebruikelijke vallen en opstaan. Maar hoe werkt dit voor jongeren die geen familie hebben en op hun 18e de jeugdhulp verlaten? Zij lopen het risico om te blijven vallen als niemand ze helpt met opstaan. Uit ervaring weten we dat het voor deze jongeren moeilijker is dan voor anderen om de overgang naar volwassenheid te maken. Zonder de juiste aandacht en maatwerk belandt een deel van hen op straat, in de criminaliteit, of in de prostitutie en uitbuiting.

Schulden

Veel van deze jongeren hebben hun buik vol van de zorg en willen het zelf uitzoeken. Maar uit ervaringen van jongerenwerkers en cijfers van het Zorginstituut Nederland blijkt dat de meerderheid omstreeks hun 19e opnieuw aanklopt voor zorg. Omdat ze het alleen toch niet redden. Zonder uitzondering hebben ze een schuld opgebouwd bij de zorgverzekeraarJongeren met schulden ervaren veel stress en kunnen zich moeilijk focussen op school of het vinden en houden van werk. Die schuld had voorkomen kunnen worden als direct bij het verlaten van de jeugdhulp een manier was gevonden om de betaling van de zorgpremie te borgen.

Problemen verergeren

Jongeren met schulden geven aan veel stress te ervaren en zich moeilijk te kunnen focussen op school of het vinden en houden van werk. Bovendien hebben schulden hun weerslag op de opbouw van goede relaties met familie en bekenden, een stabiele woonsituatie en een zinvolle dagbesteding. Het weinige onderzoek dat is gedaan wijst op een relatie tussen problematische schulden en crimineel gedrag. Hoe dan ook, vroeg of laat kloppen deze jongeren aan bij de gemeente, voor schuldhulpverlening, re-integratie of een uitkering, of erger, belanden ze bij de reclassering.

Preventieve aanpak

Gemeenten kunnen dit voorkomen door jongeren die de jeugdhulp verlaten direct in budgetbeheer op te nemen, in combinatie met financiële educatie en eventueel in samenwerking met vrijwilligersorganisaties. Met zo’n preventieve aanpak behalen alle partijen winst. Jongeren zijn verzekerd, ze ontwikkelen financieel bewustzijn en ze geven minder snel toe aan de verleiding om via criminele kanalen aan geld te komen. Gemeenten hebben de jongeren in beeld, zorgverzekeraars hoeven hun debiteurenadministratie niet in te schakelen.

Vallen én weer opstaan

Daarom sluit ik af met een pleidooi aan gemeenten en zorginstellingen. Blijf dicht bij jongeren staan die een eigen hulpnetwerk missen. Pas ook op hen het principe van liefdevol loslaten toe. Zorg voor een doorlopende zorglijn of een ‘warme overdracht’ naar vervolgzorg, zodat jongeren ook na hun 18e een beroep kunnen doen op een vaste begeleider. Voorkom veel leed en gun ook deze jongeren de ervaring van vallen én weer opstaan.


NJi-dossier 'Zorgcontinuïteit 18-plussers'

Het Nederlands Jeugdinstituut verzamelde kennis en informatie over de problematiek rond kwetsbare jongeren die 18 jaar worden. In dit dossier vind je om hoeveel jongeren het gaat, welke methoden er worden ontwikkeld in de praktijk en tips voor gemeenten. Binnenkort wordt het dossier uitgebreid met onder andere informatie over beleid voor kwetsbare jongeren die 18 worden.

Lees het dossier Zorgcontinuïteit 18-plussers op de website van het Nederlands Jeugdinstituut.


Foto homepage: LegeFles Producties

Over de auteur

Hella Masuger

Hella Masuger is directeur Stichting Zwerfjongeren Nederland (SZN) en zet zich met het programma Van de Straat o.a. in voor een betere overgang van 18- naar 18+, Onderwijs op maat, het stimuleren van een preventieve aanpak schulden en betaalbare jongerenhuisvesting. Naast deze programma's vraagt SZN en Van de Straat voortdurend aandacht voor zwerfjongeren bij verantwoordelijke partijen en zullen we steeds betrokken partijen met elkaar verbinden zodat samenwerking makkelijker wordt en kennis gedeeld. www.zwerfjongeren.nl

Trefwoord(en): 18 pluskwetsbare jongeren
Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.

Dank je wel Hella voor dit inspirerende artikel, wat ik tegenkwam op Linkedin. Als medewerker van Stichting Nabuurschap in Groningen hebben wij enkele jongeren in budgetbeheer. Zelf heb ik een kwetsbare zoon, die in de jeugdzorg heeft gezeten en moeilijk zijn weg kan vinden. Het juist begeleiden van deze groep jongeren, voordat je ze helemaal loslaat is zo enorm belangrijk. Ik ga dit artikel zeker inbrengen in onze organisatie in de hoop dat we ook actief een steentje kunnen bijdragen aan dit enorm grote probleem. Met vriendelijke groet, Albertina van der Kooi

Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: Marion Welling advies & projecten
Sector / werkveld: Jeugdzorg, Onderzoek en advies
Functie(s): Directeur Effectiviteit en Vakmanschap
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Jeugd-ggz
Functie(s): Directeur
Organisatie: KinderrechtenNU
Sector / werkveld: werkzaam voor gemeenten (onderwijs, opvoeding en zorg)
Functie(s): Directeur
Organisatie: Stichting Zwerfjongeren Nederland
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Medewerker budgetbeheer op vrijwillige basis
Organisatie: Stichting Nieuw Nabuurschap
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord