Blogs

Gemeentebemoeienis in de jeugdbescherming roept serieuze vraagtekens op

1697

In toenemende mate merk ik tijdens mijn dagelijkse werk in de jeugdbescherming situaties op waarin de gemeente druk uitoefent op de tactische werkuitvoering. Die bemoeienis draagt grote risico's met zich mee doordat het een negatief effect heeft op de praktische uitwerking van de inzet van steun en hulp en op het uitvoeren van verantwoorde, op maat gesneden acties.  

Laatst werd ik geconfronteerd met een situatie waarin de gemeente Rotterdam waar ik werkzaam ben, bijzondere druk uitoefende bij een besluit over de uitvoering van een jeugdbeschermingsmaatregel bij een nog ongeboren kind. De gemeente wenste dat de werkers van de betrokken jeugdbeschermingsinstelling de betreffende moeder zouden informeren (lees: moesten informeren) over een op handen zijnde maatregel, terwijl bekend was dat deze moeder door ernstige psychische problemen die zo goed als zeker niet aan zou kunnen.

Grote risico’s

Laat alsjeblieft de werkers in de uitvoering duidelijk maken waar de lijnen van de verantwoordelijkheden moeten liggen

De moeder was opgenomen in een algemeen ziekenhuis vanwege de aanstaande geboorte van haar kind. Daardoor bestond er zicht op de situatie van de moeder. Het was tactisch verantwoord, en beter, om pas op het moment van de geboorte direct te handelen in overleg met betrokkenen. Maar de gemeente zag andere risico's en wenste dat nog voor de geboorte de moeder op de hoogte gesteld zou worden. Daardoor was het risico sterk toegenomen dat deze moeder zou weglopen en onder de radar zou verdwijnen óf dat er een panieksituatie zou ontstaan met de daaraan verbonden risico’s.

Deze situatie, die zeker niet op zichzelf staat, maakt duidelijk dat de beleidsmakers van de gemeente zich op een weg begeven die beslist niet thuishoort bij hun deskundigheid en benodigde ervaring. En dat terwijl de gemeente hiermee een belangrijke aansturingspositie inneemt in bovenstaande casus. Dat is gek want de inkoper van de hulp gaat hiermee zelf op de stoel van de uitvoering zitten en tactische beslissingen opleggen. Dat is naar mijn bescheiden mening beslist onverantwoord en niet de weg die de hulpverlening beter en betrouwbaarder zal maken. Integendeel.

Mist rond verantwoordelijkheden

Sinds de jeugdhulpverlening in 2015 een nieuwe weg is ingeslagen heerst er nog veel onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, tactisch beleid en de rol van de financier ten opzichte van de hulpverlenende instantie(s). Ik maak mij daarom grote zorgen over deze ontwikkeling. Bij de start van de nieuwe Jeugdwet werden al kritische vragen gesteld over dit soort situaties. Ze werden allemaal weggewuifd met uitspraken als ‘dat een en ander beslist wel zijn weg zou vinden’. Net als bij het gelijkheidsbeginsel binnen de verdeling van hulp en steun in de verschillende gemeenten? De schrijnende werkelijkheid laat steeds duidelijker zien dat gemeenten het zorgbudget anders inrichten en toebedelen dan bedoeld is. Dat is in oktober 2016 nog uitgebreid in het nieuws geweest en in het achtuurjournaal onder de aandacht gebracht.

Ik stel kritische kanttekeningen bij de doelstellingen rond de rol en taak van de gemeenten. Over hoe zij een vertaling geven aan beleid en over hun rol bij en zicht op een verantwoorde uitvoering van verantwoordelijkheden in de dagelijkse werkuitvoering en de haalbaarheid van te nemen beslissingen. En op hun zicht op wat nodig is in de jeugdhulp en jeugdbescherming. Het goed dichttimmeren van risico's en de aandacht hiervoor moet, naar mijn mening, niet centraal belegd zijn bij beleidmakers en hogere managers binnen de gemeente. 

Scheefgroei financier en uitvoerder

Vanuit de eigen politieke keuzes eigen koninkrijkjes bestieren levert de weg naar een evenwichtige en verantwoorde jeugdhulpverlening niet het juiste perspectief op, het organiseert een forse scheefgroei tussen financier en uitvoerder. Laat alsjeblieft de werkers in de uitvoering duidelijk maken waar de lijnen van de verantwoordelijkheden moeten liggen, zodat de een de ander niet in de weg zit of nog erger: gaat lopen bijten waardoor risicovolle situaties ontstaan.

Risicomanagement door gemeenten maakt duidelijk dat de gemeenten daarmee proberen zo kundig mogelijk alle denkbare scenario’s van schuld of nalatigheid van zich af te schudden en zich hiertegen proberen in te dekken. Dus ook via de weg van bemoeienis rond interventies en aanwijzen wie wat moet doen? Dat is een denk- en handelwijze die sterk doet ruiken naar een politiek spel rond indekken. Het zijn krampachtige reacties vanuit verschillende motieven die weinig op hebben met de inhoud van de gegeven zaak. Het is afschuiven en wegwuiven wat naar mijn mening de hulpverlening niet ten goede komt. Dat levert namelijk een verdraaid valse huisvesting op waarin de hulp en steun aan jeugd wordt gehuisvest. Ik hoop serieus dat dit niet de keiharde werkelijkheid is onder het asfalt van de weg van de jeugdbescherming!

Over de auteur

Roel de Wijk

Als gedragswetenschapper en systeemtherapeutisch specialist ben ik ooit verleid geworden, halverwege de jaren '90 om het vak (gezins)voogd uit te voeren om eens te proeven en in te vallen vanuit ziektevervanging. Het pakte mij volledig in, dit gekke, moeilijke, hectische en enorm veelzijdige kleurrijke werk. Een dagelijkse uitdaging met alle elementen van het leven van hoog tot laag en omgekeerd. Dat ik dit nog steeds uitvoer zegt denk ik alles! Life is a challenge...

Trefwoord(en): gemeentenjeugdbescherming
Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Functie(s): Jeugdbescherming
Organisatie: Jeugdbescherming
Sector / werkveld: Jeugdbescherming, Jeugd-ggz, Onderzoek en advies, Jeugdreclassering, Psy-coaching en begeleiding aan particulieren
Functie(s): Directeur Effectiviteit en Vakmanschap
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Jeugd-ggz
Functie(s): Onderzoeker / wetenschappelijk medewerker
Organisatie: Universiteit Utrecht/Hogeschool Utrecht
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur Gezond en Veilig Opgroeien
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord