Blogs

Gemeentebemoeienis in de jeugdbescherming roept serieuze vraagtekens op

3816

In toenemende mate merk ik tijdens mijn dagelijkse werk in de jeugdbescherming situaties op waarin de gemeente druk uitoefent op de tactische werkuitvoering. Die bemoeienis draagt grote risico's met zich mee doordat het een negatief effect heeft op de praktische uitwerking van de inzet van steun en hulp en op het uitvoeren van verantwoorde, op maat gesneden acties.  

Laatst werd ik geconfronteerd met een situatie waarin de gemeente Rotterdam waar ik werkzaam ben, bijzondere druk uitoefende bij een besluit over de uitvoering van een jeugdbeschermingsmaatregel bij een nog ongeboren kind. De gemeente wenste dat de werkers van de betrokken jeugdbeschermingsinstelling de betreffende moeder zouden informeren (lees: moesten informeren) over een op handen zijnde maatregel, terwijl bekend was dat deze moeder door ernstige psychische problemen die zo goed als zeker niet aan zou kunnen.

Grote risico’s

Laat alsjeblieft de werkers in de uitvoering duidelijk maken waar de lijnen van de verantwoordelijkheden moeten liggen

De moeder was opgenomen in een algemeen ziekenhuis vanwege de aanstaande geboorte van haar kind. Daardoor bestond er zicht op de situatie van de moeder. Het was tactisch verantwoord, en beter, om pas op het moment van de geboorte direct te handelen in overleg met betrokkenen. Maar de gemeente zag andere risico's en wenste dat nog voor de geboorte de moeder op de hoogte gesteld zou worden. Daardoor was het risico sterk toegenomen dat deze moeder zou weglopen en onder de radar zou verdwijnen óf dat er een panieksituatie zou ontstaan met de daaraan verbonden risico’s.

Deze situatie, die zeker niet op zichzelf staat, maakt duidelijk dat de beleidsmakers van de gemeente zich op een weg begeven die beslist niet thuishoort bij hun deskundigheid en benodigde ervaring. En dat terwijl de gemeente hiermee een belangrijke aansturingspositie inneemt in bovenstaande casus. Dat is gek want de inkoper van de hulp gaat hiermee zelf op de stoel van de uitvoering zitten en tactische beslissingen opleggen. Dat is naar mijn bescheiden mening beslist onverantwoord en niet de weg die de hulpverlening beter en betrouwbaarder zal maken. Integendeel.

Mist rond verantwoordelijkheden

Sinds de jeugdhulpverlening in 2015 een nieuwe weg is ingeslagen heerst er nog veel onduidelijkheid over verantwoordelijkheden, tactisch beleid en de rol van de financier ten opzichte van de hulpverlenende instantie(s). Ik maak mij daarom grote zorgen over deze ontwikkeling. Bij de start van de nieuwe Jeugdwet werden al kritische vragen gesteld over dit soort situaties. Ze werden allemaal weggewuifd met uitspraken als ‘dat een en ander beslist wel zijn weg zou vinden’. Net als bij het gelijkheidsbeginsel binnen de verdeling van hulp en steun in de verschillende gemeenten? De schrijnende werkelijkheid laat steeds duidelijker zien dat gemeenten het zorgbudget anders inrichten en toebedelen dan bedoeld is. Dat is in oktober 2016 nog uitgebreid in het nieuws geweest en in het achtuurjournaal onder de aandacht gebracht.

Ik stel kritische kanttekeningen bij de doelstellingen rond de rol en taak van de gemeenten. Over hoe zij een vertaling geven aan beleid en over hun rol bij en zicht op een verantwoorde uitvoering van verantwoordelijkheden in de dagelijkse werkuitvoering en de haalbaarheid van te nemen beslissingen. En op hun zicht op wat nodig is in de jeugdhulp en jeugdbescherming. Het goed dichttimmeren van risico's en de aandacht hiervoor moet, naar mijn mening, niet centraal belegd zijn bij beleidmakers en hogere managers binnen de gemeente. 

Scheefgroei financier en uitvoerder

Vanuit de eigen politieke keuzes eigen koninkrijkjes bestieren levert de weg naar een evenwichtige en verantwoorde jeugdhulpverlening niet het juiste perspectief op, het organiseert een forse scheefgroei tussen financier en uitvoerder. Laat alsjeblieft de werkers in de uitvoering duidelijk maken waar de lijnen van de verantwoordelijkheden moeten liggen, zodat de een de ander niet in de weg zit of nog erger: gaat lopen bijten waardoor risicovolle situaties ontstaan.

Risicomanagement door gemeenten maakt duidelijk dat de gemeenten daarmee proberen zo kundig mogelijk alle denkbare scenario’s van schuld of nalatigheid van zich af te schudden en zich hiertegen proberen in te dekken. Dus ook via de weg van bemoeienis rond interventies en aanwijzen wie wat moet doen? Dat is een denk- en handelwijze die sterk doet ruiken naar een politiek spel rond indekken. Het zijn krampachtige reacties vanuit verschillende motieven die weinig op hebben met de inhoud van de gegeven zaak. Het is afschuiven en wegwuiven wat naar mijn mening de hulpverlening niet ten goede komt. Dat levert namelijk een verdraaid valse huisvesting op waarin de hulp en steun aan jeugd wordt gehuisvest. Ik hoop serieus dat dit niet de keiharde werkelijkheid is onder het asfalt van de weg van de jeugdbescherming!

Over de auteur

Roel de Wijk

Als gedragswetenschapper/systeemtherapeutisch specialist ben ik ooit uitgedaagd om het vak (gezins)voogd uit te voeren om eens te proeven. Het raakte mij diep dit intens moeilijke, hectische en bijzonder kleurrijke werk. Een dagelijkse challenge met alle elementen uit het leven van hoog tot laag en omgekeerd.

Trefwoord(en): gemeentenjeugdbescherming
Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.

Hallo roel

Ik heb een zoon van 11 jaar en ben ook naar de gemeente gegaan om hulp voor mijn zoon te zoeken mijn zoon heeft ADHD,PDD-nos Autisme,GTS Gilles de la tourette deze jonge heeft hier veel hulp en begeleiding in nodig .Ik heb zelf al pluryn aangevraag voor iog en ik had al hulphond nl invormatie paket opgevraag maar de gemeente vind hulphond nl te duur en verdere hulp hadden ze niet waardoor ze de raad van kinderbescheming hebben ingeschakeld voor hulp door deze beslissing ben ik mijn zoon kwijt vanaf 25 noverber 2016 ik heb hem niet meer gezien en gespoken hij is onterecht uit huis geplaats door verdraaingen en onwaarheden Nu weet ik niet wat mijn rechten zijn en plichten Ik wil mijn zoon graag helpen in zijn situatie maar ik sta tegen de muur kan jij mijn helpen

Groetjes W.v.rijswijk

Met deze uitvoerige BLOG wordt op heldere wijze en met veel woorden duidelijk gemaakt dat JeugdZorg en dat deze jeugdbeschermer dhr.De Wijk geen transparantie en verantwoording wil over het werk/werkmethodes van jeugdzorg. Deze BLOG is weer een frappant voorbeeld van solistisch werken in en vanuit een ivoren en/ of autoritaire toren,waarover  al zovele rapporten en ( parlement.)enquetes hebben geoordeeeld. Wethouders Jeugd,raadsleden,wees gewaarschuwd voor de (overbodige) functies,werkmethodes en fianciering van Jeugdzorg/ Jeugdbescherming

De gedachte "de pot verwijt de ketel dat ie zwart ziet" dringt zich onoverkomelijk aan mij op als ik de volgende zinssnedes lees: "Vanuit de eigen (...) keuzes eigen koninkrijkjes bestieren (...)" en "maakt duidelijk dat (...) daarmee proberen zo kundig mogelijk alle denkbare scenario’s van schuld of nalatigheid van zich af te schudden en zich hiertegen proberen in te dekken."

En dit "Het was tactisch verantwoord, en beter, om pas op het moment van de geboorte direct te handelen in overleg met betrokkenen."  beste lezers, welke onbekend zijn met de eufemismes van jeugd'zorg', betekend zoveel als een uitbuikplaatsing. Daar reageert íedere (redelijk) normale moeder op met stress. 

Het is inderdaad niet aan de gemeente om "zich op een weg begeven die beslist niet thuishoort bij hun deskundigheid en benodigde ervaring." maar een wrang feit is dat die deskundigheid tot op heden ook nog bij jeugdzorg onvoldoende aanwezig is om blind te varen op wat een medewerker van een Gecertificeerde Instelling beweert. 
Daarbij vermoed ik dat de gemeente zich in deze heeft laten lijden door de Algemene wet bestuursrecht en laat dat nou iets zijn waar diverse GI's in hun rapportages nog een héleboel deskundigheid van de gemeentes kunnen leren!

Beste Roel,

Dank voor je bericht, wat zo te zien enkel via privé mail kan (?) dus plaats ik het hier voor de volledigheid.

"Ik kan mij vinden in uw commentaar. Ja, ook jeugdzorg heeft nog veel te leren en in de samenwerking met velen is de weg naar verbetering hobbelig en ingewikkeld. Bij vlagen slagen we daarin maar evenzo slaan we met regelmaat de plank mis. Ik heb niet de intentie gehad iemand met een ezelsmuts de hoek in te willen sturen. Ik heb wel een kritische noot willen laten klinken om over door te denken.   Tot zover...met vriendelijke groeten, Roel de Wijk"

Het is altijd fijn om te lezen dat ook betrokkenen aan 'de andere kant van de tafel' inzien dat het niet helemaal werkt wat we in nederland sinds jaar en dag jeugd'zorg' noemen want daaruit blijkt dat er wel degelijk veranderbereidheid is bij de instanties. 

Wat mij dus raakt in deze reactie is dat je stelt dat het niet jouw bedoeling is geweest om iemand (de gemeente) als dom af te schilderen maar dat haal ik eerlijk gezegd niet uit dit stuk. Wat ik lees is dat je wilt dat verantwoordelijkheden duidelijk afgebakend worden en dat de beslissing om een uitbuikplaatsing te doen zónder de moeder te informeren, niet 'overruled' mag worden door een gemeente ambtenaar die geen psychologisch inzicht heeft. 

Míjn reactie/klacht was, dat de GI dat inzicht ook veel te vaak niet heeft en zich dus laat leiden door hetzelfde motto als wat jij aanhaalt maar anders vertaalt klinkt dat als: 'liever geen verantwoordelijkheid voor als het fout gaat dus doe maar de koninklijke UHP'.

Nou geloof ik helemaal dat er inderdaad gezinssituaties zijn waarbij een uitbuikplaatsing de geëigende weg is maar de frequentie waarmee dit plaatsvind en dan met name gezien de diverse problematiek die daaraan vooraf gaat waar naar mijn idee in dit soort situaties e.e.a. geëscaleerd is om dat er in de eerste plaats onvoldoende hulp aan de moeder/ouders verleend is, vraag ik me af of de gemeente (als eindverantwoordelijke) niet júist deze broodnodige stok achter de deur is waar ouders al jaren om roepen.

De gemeente heeft zich hierbij waarschijnlijk gebaseerd op afdeling 4.2 van de Awb namelijk het motiverings beginsel. Als de GI hieraan voldaan had, dan had de gemeente wellicht anders besloten. Het is namelijk niet meer van deze tijd dat er enkel wat geroepen wordt (met alle respect) zonder artikel 3.3 Jeugdwet daarin mee te nemen en dat de gemeente als eindverantwoordelijke, daar klakkeloos in mee gaat. Dus ja, een gemeente ambtenaar heeft geen deskundigheid op psychologisch gebied maar dat neemt niet weg dat een GI óók een bestuursorgaan is en zich dús dient te houden aan de Awb met name de beginselen over proportionaliteit en motivering.

Het is met náme dat eerste beginsel wat ontbreekt in de vele, véle verzoeken die ik van diverse GI's en/of Rvkb (ook een bestuursorgaan) gezien heb onder het mom van 'we willen alleen maar helpen' maar waar de rechters onverkort in meegaan zónder te kijken naar de Awb en of Burgerlijk Wetboek deel 1 of de Jeugdwet. 

En eigenlijk ís het niet zo ingewikkeld. Benoem de feiten (art 3.3 Jw), houdt rekening met of het doel de middelen heiligt (proportionaliteit) en wat het gewenste effect is (motiveringsbeginsel). Zodra er een duidelijk gemotiveerd verzoek ligt, zal de gemeente hier niet snel tegenin gaan omdat zij zich ervan bewust is dat het ten alle tijde verklaart kan worden op basis van féiten. 

Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Rijksoverheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Justitie, Kinderopvang, Onderwijs, Onderzoek en advies
Functie(s): Directeur Transformatie
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Jeugdbescherming
Organisatie: Jeugdbescherming
Sector / werkveld: Jeugdbescherming, Jeugd-ggz, Onderzoek en advies, Jeugdreclassering, Psy-coaching en begeleiding aan particulieren
Functie(s): Directeur
Organisatie: Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Medewerker
Organisatie: DUTCH CHILD CENTER
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: Ouder ondersteuner
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Moeder
Organisatie: Geen
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord