Blogs

Emmaus en jeugdhulp: we schrijven nooit iemand af

1887

We horen veel over wat wel en niet goed gaat in de zorg voor jeugd: preventie, eigen kracht en innovatie, maar ook wachtlijsten, thuiszitters en kinderen en ouders met wie we ons niet goed raad weten. Er gaat veel goed, maar soms krijg je ook de indruk dat er kinderen en ouders zijn die we als samenleving opgeven. Dat zit me dwars. Problemen mogen er nooit toe leiden dat we iemand afschrijven.

In mijn vrije tijd ben ik voorzitter van de stichting Emmaus Domstad. De meeste mensen kennen de Emmaus-beweging als woon-werkgemeenschappen voor mensen die van de rand van de samenleving dreigden te vallen. De gemeenschappen voorzien in hun eigen onderhoud, vooral via kringloopwinkels.
Emmaus is opgericht door de Franse priester Henri Groues, beter bekend als Abbé Pierre. Hij vroeg aandacht voor de grote woningnood in Frankrijk na de Tweede Wereldoorlog. Een ontmoeting met een dakloze man leidde tot de eerste woon-werkgemeenschap. Tegenwoordig zijn er meer dan 300 Emmaus-gemeenschappen wereldwijd, waaronder 22 in Nederland.
De kern van de Emmaus-gedachte is dat ieder mens, ongeacht ras, geloof of afkomst, het recht heeft om volwaardig deel te nemen aan de samenleving. En dat ieder mens, ongeacht achtergrond, opleiding of problematiek, een waardevolle bijdrage kan leveren om de eigen toekomst te realiseren en bovendien anderen te helpen die het nog moeilijker hebben.

Lessen voor een effectieve jeugdhulp

Ik vind deze gedachte inspirerend voor de jeugdhulp. De Emmaus-beweging geeft mensen én spullen een tweede kans of een tweede leven. Ze ziet in iedereen mogelijkheden om het eigen leven vorm te geven.
Zo willen we ook in de jeugdhulp in elk kind, elke jongere en elke ouder zoeken naar mogelijkheden om de regie over hun leven te hervindenWe bieden hulp waar nodig, soms zelfs onvrijwillig, maar proberen de regie zo veel mogelijk bij hen te laten. We bieden hulp waar nodig, soms zelfs onvrijwillig, maar proberen de regie zo veel mogelijk bij hen te laten.
Maar te vaak nog denken we vanuit het aanbod van onze instelling, financiële inkoopbeperkingen en een beperkt aantal 'bewezen effectieve' interventies en aanpakken. Dat leidt bijvoorbeeld tot meer residentiële en klinische opnames dan nodig, meer uithuisplaatsingen dan nodig en meer thuiszitters zonder onderwijs dan nodig. En tot te weinig vertrouwen in en gebruik van de mogelijkheden van het kind of de opvoeder. Vaak uit frustratie over wat niet lukt of uit onmacht om buiten de kaders creatief oplossingen te zoeken.

Lerend werken

Uiteraard moeten we in de jeugdhulp vooral doen wat werkt. Maar als we er niet uit komen met wat we weten over wat werkt, mogen we kinderen en gezinnen niet opgeven. Dan moeten we lerend werken vanuit mogelijkheden die zich aandienen om hen toch uit de misère te helpen. Zo doen we de goede dingen voor kinderen en gezinnen en vergroten we ondertussen onze kennis over wat werkt.

Een volwaardige plek voor iedereen

Aansluitend op de Emmaus-gedachte moeten we voor elk kind en elk gezin niet alleen goede hulp regelen, maar ook inclusief onderwijs, een veilige plek om te wonen en zich te ontwikkelen, en acceptatie dat onze samenleving ook voor mensen die het moeilijk hebben een volwaardige plek heeft. Dat is 'normaliseren' in de goede betekenis van het woord: het is normaal om niet perfect te zijn – en het is normaal dat je ook dan bij het oplossen van je problemen zelf een actieve rol speelt.
Het hebben van problemen mag er nooit toe leiden dat we mensen afschrijven. Hoe heftig hun problemen of hun daden ook waren.
Dat daar soms langdurig een helpende hand bij nodig is, spreekt voor zich. Daar zijn wij tenslotte voor.

Over de auteur

Wim Gorissen

Wim is 15 jaar werkzaam geweest in de openbare gezondheidszorg, als arts-epidemioloog, forensisch geneeskundige, beleidsadviseur en adjuncthoofd jeugdgezondheidszorg. Hij promoveerde op de relatie tussen wetenschap en beleid in de jeugdgezondheidszorg. Daarna werkte hij 14 jaar in de de geestelijke gezondheidszorg, eerst als manager zorgontwikkeling en later als zorgdirecteur in de kinder- en jeugdpsychiatrie. Sinds december 2015 is hij directeur effectiviteit en vakmanschap bij het NJI.

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Functie(s): Adviseur
Organisatie: De Pannenboog
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur Effectiviteit en Vakmanschap
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Jeugd-ggz
Functie(s): Inhoudelijk medewerker/projectmedewerker/adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: NJI
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord