Blogs

Kinderrechten niet zonder kinderparticipatie

Kinderrechten beginnen bij kinderparticipatie. Zij zelf kunnen ons vertellen of we het goed doen of niet. We hoeven niet te wachten tot het misgaat. Vraag de kinderen zelf ‘wat heb jij nodig om fijn op te groeien?’. Met die vraag krijgt het kinderrechtenverdrag preventieve waarde.

Dertig jaar geleden vroeg Unicef mij om voorlichting te geven op scholen. Ik dacht: leuk om met kinderen te werken! Ik was een rebel. Ik nam geen Unicef mee onder de arm, ik was benieuwd naar de mening van kinderen zelf: wat zouden zij willen veranderen, verbeteren en hoe gaan we dat doen? Niet ikzelf ging voor de klas staan maar we bedachten de ‘Unicefspreekbeurt voor de klas’ waaraan alle kinderen mee konden doen.  

De kinderen namen plaats in Raden van Unicefambassadeurs en namen het initiatief voor vele activiteiten: zij plantten een ‘Boom voor het leven’ met toenmalig minister Pronk en de artiest Herman van Veen, vergaderden in het gemeentehuis met wethouders en ambtenaren over wat zij belangrijk vonden, deden een onderzoek voor Defence for Children, richtten een boodschappendienst op voor ouderen en zieken, enzovoorts. Vanuit hun eigen omgeving werkten de kinderen mee aan de verbetering van de wereld. Deze manier van burgerschapsvorming -  het samen oefenen in het participeren in de samenleving - was en is voor mij waar zij recht op hebben.

KinderMeldcode

Kon ik wel met kinderen praten over hun rechten als we wisten dat het met een aantal van hen niet goed gaat?

Nederland ratificeerde in 1995 het Verdrag inzake de Rechten van het Kind. Ik startte een stichting om mijn visie verder uit te werken. Twaalf jaar pionieren in Rotterdam leverde véél informatie van kinderen op. Leonard Geluk, destijds wethouder in Rotterdam, is nog steeds ons boegbeeld.

In 2009 introduceerde de rijksoverheid de Wet verplichte meldcode kindermishandeling en huiselijk geweld en sprak over protocollen voor volwassen. Het was Kinderrechtenambassadeur Simone die toen vroeg: “Wat is ons protocol? Wat moeten wij doen als het niet goed gaat met een vriendje of klasgenoot? Kinderen horen meestal eerder als er iets ergs aan de hand is.”

Het was het mooiste moment in mijn levenswerk. Het kinderrechtenverdrag hadden we met kinderen en met advies van Jan Willems (oud hoogleraar Rechten van het kind) en Martine Delfos (biopsycholoog) vertaald in de Kinderrechtenchecklist. Maar altijd had ik een groot dilemma: kon ik wel met kinderen praten over hun rechten als we wisten dat het met een aantal van hen niet goed gaat. Maakte ik het dan niet erger? Nu zei Simone dus: “Geef ons ook een protocol en leer ons wat te doen als niet goed gaat”. Al snel konden we samen haar boodschap toevoegen aan de Kinderrechtenchecklist. Dat werd de KinderMeldcode: ‘Zoek een volwassene, die je vertrouwt, die naar je luistert en die je helpt. Zoek net zo lang tot je die gevonden hebt’.

Vraagstukken van kinderen zelf

Naar mijn idee brak toen een nieuwe tijd aan. Het was niet alleen belangrijk kinderen te betrekken bij onze vraagstukken, nu zijn de vraagstukken van de kinderen zelf aan de beurt. Zij moeten die aan ons voor kunnen leggen. Kinderen gaan volwassenen uitnodigen naar hen, met aandacht, te luisteren en hen serieus te nemen, zonder oordeel of eigen doel.

Ik ben er trots op dat vele duizenden kinderen meegewerkt hebben aan het KinderrechtenNU-plan voor gemeentes. Daarin staat het kind centraal staat en wordt de brug geslagen tussen kind, onderwijs, opvoeding en zorg én bescherming. Een plan waarin kinderen - als Raad van Kinderrechtenambassadeurs - aangeven hoe in de gemeente, in de scholen en daarbuiten taboes rond onderwerpen verdwijnen, kinderen elkaar beter leren kennen en elkaar gaan helpen. Het uitgangspunt is dat voor iedereen, klein of groot, geldt: ‘Je staat er nooit alleen voor’.

Mijn grote wens is dat ik samen met de Nederlandse kinderen deze boodschap in New York doorgeef aan de Verenigde Naties:

Kinderrechten beginnen bij kinderparticipatie.
Geef kinderen de kans om hun eigen verhaal te vertellen.
Kinderrechten kun je niet uitdragen zonder de KinderMeldcode.

Over de auteur

Willemijn Dupuis

Willemijn Dupuis heeft vanaf 1987 met kinderen samengewerkt met het doel Kinderparticipatie en Kinderrechten op de kaart te zetten in Nederland. Voor gemeenten heeft zij de KinderrechtenNU-methodiek en instrumenten ontwikkeld. Dupuis traint en coacht de Kinderrechtencoach die in opdracht van de gemeente zorgt voor implementatie van de methodiek in beleid, onderwijs en instanties die te maken hebben met kinderen. Info: www.kinderrechten.nuĀ 

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Rijksoverheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Justitie, Kinderopvang, Onderwijs, Onderzoek en advies
Functie(s): Adviseur
Organisatie: Jeugdhulp Advies & Ontwikkeling
Sector / werkveld: Onderzoek en advies
Functie(s): Directeur Transformatie
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur
Organisatie: Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur
Organisatie: KinderrechtenNU
Sector / werkveld: werkzaam voor gemeenten (onderwijs, opvoeding en zorg)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord