Blogs

Betrek het netwerk ook als het moeilijk wordt

771

Als het spannend wordt, bijvoorbeeld als we ons zorgen maken over de veiligheid van een kind, hebben we openheid en de steun van het netwerk meer nodig dan ooit, want kindermishandeling is een ‘syndroom van geheimhouding’. Maar juist dan lijkt dat moeilijk te realiseren. Er dan maar vanaf zien is echter een slechte zet.

In mijn vorige blog Zo doen we het gewoon! Tips om het netwerk te betrekken gaf ik tips hoe je, op een oprechte manier, samen met ouders het netwerk in kaart kunt brengen en af kunt tasten wie uit dat netwerk kan helpen of meedenken. Die tips waren onder meer ontleend aan de methodieken ‘Signs of Safety’ en ‘Sociale Netwerk Strategieën’. Die methodieken bieden ook houvast voor complexe situaties waarin jijzelf of de ouders betwijfelen dat het netwerk een bijdrage kan leveren.

Alle beetjes kunnen helpen

Een kind uit huis halen is traumatisch. Met wat creativiteit en lef zijn er ook andere opties

Soms ben je alleen maar op zoek naar mensen die (tijdelijk) de zorg voor een kind 24/7 kunnen overnemen, bijvoorbeeld als het crisis is in een gezin of als aan uithuisplaatsing wordt gedacht. Je ervaart dan als hulpverlener urgentie en wil nú een oplossing. Als ouders op dat moment - en hoe voorstelbaar is dat - niet in staat zijn om iemand te vinden, wordt vaak geconstateerd: ‘Er is geen netwerk’. Maar dat is een onterechte conclusie. Mogelijk is er dan alleen verkeerd gezocht. Er is altijd een netwerk. En vaak komen gezin en netwerk met heel andere oplossingen dan je aanvankelijk bedacht hebt. Maar dan moeten ze dus wel betrokken worden.

Kind eruit? Of netwerk erin?

De traditionele beschermingsreactie op een ernstige opvoedingssituatie is een kind uit huis halen. Dat is traumatisch voor kind en ouders. Maar met wat creativiteit en lef zijn er ook andere opties. Geef ouders keuzes. ‘Is het een optie dat een van u tijdelijk weggaat uit huis, zodat er geen ruzie en geweld meer is?‘ En betrek het netwerk: ‘Is er misschien iemand die bij u in huis kan komen, die kan zorgen dat het veilig is vanavond?’ Als dat alles echt niet kan, na een zorgvuldige overweging, dan is een uithuisplaatsing ook acceptabeler.

Sluit niemand uit

Professionals willen soms bepaalde mensen uit het netwerk niet betrekken. Bijvoorbeeld grootouders, omdat hun kinderen vroeger zelf onder toezicht hebben gestaan. Conclusie: opa en oma zijn geen goede opvoeders, die gaan we niet vragen om een rol te spelen in het netwerk van hun kleinkind. Maar als opa en oma contact hebben met het gezin spelen ze sowieso een rol. Of wij dat willen of niet. Je kunt ze dus beter mee hebben dan tegen. Dus: geef ze een plek! Neem ze mee in een veiligheidsplan. Geef ze een rol die ze kunnen en willen waarmaken. Zorg voor controle op de uitvoering van het plan en geef complimenten als het goed gaat!

Gebruik de ontkenning

Soms ontkennen ouders dat er problemen zijn. ‘Het gaat allemaal prima! Vraag maar aan mijn familie!’ roepen ze.  Die familie zal wel op de hand van ouders zijn, is dan vaak de gedachte. Maar gun jezelf en het gezin eens een andere reactie. Grijp deze uitnodiging om het netwerk te betrekken met beide handen aan. ‘Dat is mooi! Ik wil graag van hun horen hoe zij vinden dat het gaat. Wanneer kunnen we een afspraak maken?’ En bedenk: familie weet vaak meer van het gezin dan jij. Het kan ook zijn dat je het niet goed gezien hebt. Immers, als je alleen maar mensen wilt spreken die je gelijk bevestigen, dan doe je gezin en kind ernstig tekort.

Vraag naar ervaringen

Sommige mensen zeggen dat ze alleen maar slechte ervaringen hebben met hun netwerk. Je kunt dit accepteren, maar je kunt het ook onderzoeken. Maak een kolom met ‘negatieve ervaringen´ en een kolom met ‘positieve’. Deel elke kolom in drieën: verleden, heden en toekomst. Stel in elk vak oplossingsgerichte vragen, bijvoorbeeld: ‘Wanneer was de laatste keer dat iemand u heeft geholpen?’ ‘Wat is het ergste dat er kan gebeuren als u … zou vertellen van uw problemen?’ ‘Als u vandaag iemand nodig heeft om u ergens mee te helpen, naar wie zou u dan toe gaan?’ Zo krijg je in beeld waarom iemand huiverig is om het netwerk te betrekken. En wat er misschien toch nog mogelijk is.

Er is dus altijd hoop. Ook als het moeilijk wordt, zijn er mogelijkheden om het netwerk te betrekken. Om met Andrew Turnell, de grondlegger van Signs of Safety, te spreken. ´Als we één ding anders kunnen doen: betrek de mensen uit het netwerk. Dat helpt het best!’

Over de auteur

Nic Drion

29 jaar ervaring in de jeugdzorg, o.a. bij de Kindertelefoon, Medisch Kleuterdagverblijf, Bureaus Jeugdzorg, zorgaanbieders, Advies en Meldpunt Kindermishandeling, Nederlands Jeugdinstituut. Momenteel werkzaam als adviseur bij het Expertisecentrum van de William Schrikker Groep en projectleider bij de regio Noord Veluwe(project 'Regie door ouders'  middels een online communicatieplatform. Daarnaast trainer Signs of Safety en oplossingsgericht werken. Expertise: kindermishandeling, huiselijk geweld, Veilig Thuis, jeugdbescherming, familiegroepsplan, Signs of Safety.  

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.

Mooi artikel weer Nic. Bijzonder dat je er altijd weer in slaagt om situaties vanuit een ander, minder vanzelfsprekend perspectief te bekijken. Dat stimuleert creativiteit en zal voor menig professional een eye-opener (kunnen) zijn.

Bedankt!

Jos Mevis

Ik onderschrijg het betoog van Nic Drion van harte. Er kan soms meer dan je denkt. Achter deze link is een mooi voorbeeld te vinden van hoe een sportvereniging een kind de veiligheid, liefde en structuur biedt die het thuis, op school en in de jeugdhulpverlening mist.

www.pedeng.nl/bouchibti

Andere opties bij grote problemen: ambulante intensieve thuiszorg of thuisbegeleiding,mildere of lichterevormen daarvan, meerintensieve inzet van oppasouders, netwerkgezin, burennetwerk,buren/familie. Er zijn zoveel denkbare vormen van hulp via sociale teams,wijkteams,kerkelijk werk.

Jeugdbescherming -vroeger  Bureau JeugdZorg heeft maar 1 oplossing: die draconische oplossing van een uithuisplaatsing. Deze organisatie denkt boven de wet te staan : geen inhuisplaatsing,uiterst karige bezoekregeling van 1 uur p. m.,ouder/kindrelatie opzettelijk verbreken, opgelegde informatieplicht niet nakomen,censuur  op brieven en berichten van ouders naar kinderen.

Deze BLOG  geeft een onsje hoop: iemand van het Ned.Jeugd Instituut schrijft dat een uithuisplaatsing  traumatisch is. De harde bittere praktijk en gedekt door de Rechtbanken (kindbanken) is dat Jeugdbescherming e.a. deels moeten leven van uithuis geplaatste  kinderen. Een onmenselijke praktijk.

Goed stuk. Het betrekken van het netwerk stat nog onvoldoende op ieders netvlies.
Windesheim heeft net in maart 2017 een onderzoek afgerond naar diverse  methoden om het netwerk te betrekken bij pleegzorg, 'Samen de Schouders eronder'. Wellicht interessant om te lezen.

Bedankt,

Caecilia van der Meer
Stichting Kinderpostzegels

Beste Jan,

Je schetst een somber beeld van (jouw ervaringen met) de jeugdzorg. Ik weet dat veel ouders, vooral als een kind van hun uit huis geplaatst is, negatieve ervaringen hebben. Dat is treurig en ernstig. Net als jij denk ik dat de jeugdzorg op dit punt nog veel beter kan en moet, en daar zet ik mij voor in, met hart en ziel. En ik weet dat er heel veel mensen zijn die in de jeugdzorg werken die het ook anders en beter willen doen. Het gaat misschien langzaam, maar het  gaat veranderen! Een werkwijze als Signs of Safety,waarover ik schrijf in mijn blog, helpt ons daarbij. In Signs of Safety staat partnerschap met ouders centraal. Daarmee bedoel ik o.a. dat ouders meestal ook heel veel goed doen in de opvoeding, en dat we dat veel meer moeten gebruiken om het veiliger te maken, zodat we kinderen niet onnodig uit huis gaan plaatsen. En dat we beseffen dat we het als jeugdzorg niet altijd beter weten, en dat we eerst moeten beginnen met echt te begrijpen hoe een gezin de eigen situatie ervaart, wat zij als problemen zien, en wat zij zouden willen veranderen, hoe zij denken dat het voor hun kind veiliger en beter kan worden.. En dat we eerst echt zoeken naar ondersteuning vanuit vrienden, familie etc. voordat we zware hulp in gaan zetten. Bescheidenheid past bij de jeugdzorg, zeker ook bij een (dreigende) uithuisplaatsing. Want het alternatief is lang niet altijd  beter voor een kind.

Gelukkig zijn er steeds meer mensen en organisaties die vanuit Signs of Safety gaan werken. Ik zie in mijn werk ook mooie voorbeelden langs komen van hoe het anders en beter kan. Daaruit put ik hoop, elke dag weer.

Met vriendelijke groet, Nic Drion 

Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Rijksoverheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Justitie, Kinderopvang, Onderwijs, Onderzoek en advies
Functie(s): Directeur Transformatie
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur/eigenaar
Organisatie: Queresta projectbureau
Sector / werkveld: Gemeentelijke overheid, Provinciale overheid, Rijksoverheid, Jeugdzorg, Onderzoek en advies, bedrijfsleven
Functie(s): Directeur
Organisatie: Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur
Organisatie: Pedagogisch Engagement
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Medewerker
Organisatie: DUTCH CHILD CENTER
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Programmacoördinator Pleegzorg
Organisatie: Stichting Kinderpostzegels Nederland
Sector / werkveld: Jeugdzorg, Beleid, Financiering
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord