Blogs

Mars voor wetenschap en echte kennis

1210

Afgelopen weekend liepen in veel landen wetenschappers mee in de March for Science, vóór echte kennis en tegen ‘alternatieve feiten’. Aandacht voor het belang van echte kennis, en het gevaar van het ontkennen daarvan, raakt de essentie van dit kennisplatform, Kennisnet Jeugd.

Als deelnemers van Kennisnet Jeugd bespreken wij op dit platform inhoudelijke kennis over jeugd en opvoeden. Kennis uit wetenschap en praktijk, in dienst van het verbeteren van de jeugdzorg. Ik veronderstel dat alle deelnemers het daarom vanzelfsprekend vinden dat die kennis er is. En dat het logisch is dat we ons handelen in de praktijk en ons beleid proberen te baseren op die kennis. Maar is dat nog zo logisch vandaag de dag?

Afnemend geloof in kennis

Uiteindelijk regeert dan de leugen en verliest de kennis

Sinds de Verlichting is er het besef dat wetenschap ons kennis brengt. En dat die kennis ons helpt om problemen te begrijpen en op te lossen en zo de mensheid verder te brengen. Kennis groeit en verandert de wereld. Dit besef is gestoeld op het geloven in kennis, het kritisch willen onderzoeken van bestaande kennis, en de bereidheid daarnaar te handelen. Maar de laatste tijd heeft een nieuw fenomeen haar intrede gedaan: ‘alternatieve feiten’.

Het beste voorbeeld hiervan vinden we natuurlijk aan de overkant van de Atlantische Oceaan. Daar regeert een president aan de hand van ‘alternatieve feiten´. Klimaatverandering door menselijk handelen bestaat bijvoorbeeld niet. De wetenschappelijke bureaus van zijn eigen overheid, die daarover rapporteren, worden onder curatele geplaatst. Stel dat ze iets zouden schrijven dat niet in zijn straatje past… Het zou bijna lachwekkend zijn, als het niet zo verontrustend was. Het gebeurt namelijk niet alleen in Amerika. Kijk naar Turkije, Hongarije en Rusland, naar populistische bewegingen in West-Europa. Steeds meer politici creëren hun eigen ‘waarheid’. En uiteindelijk regeert dan de leugen en verliest de kennis.

Waarheid en leugen

Wat staat de jeugdsector te wachten als deze trend van ‘alternatieve feiten´ doorzet, ook in Nederland? Laat me een gok doen. Minder geld voor wetenschappelijk onderzoek. Minder ruimte voor kritische reflectie. Minder belang bij kennisinstituten. Geen financiering van multiculturele programma’s. Geen aandacht voor ‘wat werkt’ in de aanpak van overlastgevende jongeren, geen geld voor opvoedondersteuning in Marokkaanse gezinnen of onderwijs voor vluchtelingenkinderen. Strengere straffen, terwijl we weten dat dat niet werkt. Meer segregatie in het onderwijs. Jeugdzorg gebaseerd op ‘doe normaal’, niet op ‘wat werkt’. Voor je het weet zijn we terug bij de strafkolonies van begin vorige eeuw.

Als rechters en politie het onderscheid tussen waarheid en leugen niet maken, functioneert de rechtstaat niet. Als kiezers en politici dat onderscheid niet maken dan hapert onze democratie. En als de wetenschap buigt voor ´alternatieve feiten´, dan hebben we straks ook in de jeugdzorg en het onderwijs een groot probleem. 

Onzin bestrijden

Bovenstaande is misschien een beetje overdreven. Maar er is wel iets aan de hand, want wetenschappers gaan niet voor niets de straat op. Het is aan ons allemaal om onzin en ‘alternatieve feiten’ te bestrijden, en daarnaast de onderliggende problemen - en die zijn er echt - aan te pakken. Schrijf erover, blog erover, stel onzinkennis aan de kaak. Kennisinstituten en brancheorganisaties hebben bij uitstek de mogelijkheid om aan de bel te trekken als kennis genegeerd wordt en beleid op onzin en op (valse) sentimenten dreigt te worden gebaseerd.

Wat we vooral niet moeten doen? Doen alsof het niets met ons te maken heeft: wij van de jeugdsector gaan toch maar over kinderen en opvoeden, wij zijn neutraal en waardenvrij. Vergeet het maar. De krachten achter ‘alternatieve feiten’ kunnen een serieuze bedreiging vormen voor alle vormen van serieuze kennis, ook 'onze' kennis in de jeugdzorg.

Over de auteur

Nic Drion

29 jaar ervaring in de jeugdzorg, o.a. bij de Kindertelefoon, Medisch Kleuterdagverblijf, Bureaus Jeugdzorg, zorgaanbieders, Advies en Meldpunt Kindermishandeling, Nederlands Jeugdinstituut. Momenteel werkzaam als adviseur bij het Expertisecentrum van de William Schrikker Groep en projectleider bij de regio Noord Veluwe(project 'Regie door ouders'  middels een online communicatieplatform. Daarnaast trainer Signs of Safety en oplossingsgericht werken. Expertise: kindermishandeling, huiselijk geweld, Veilig Thuis, jeugdbescherming, familiegroepsplan, Signs of Safety.  

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Rijksoverheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Justitie, Kinderopvang, Onderwijs, Onderzoek en advies
Functie(s): Directeur Transformatie
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Directeur
Organisatie: Nederlandse Vereniging voor Pleeggezinnen
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord