Blogs

Cliëntondersteuning? Nog nooit van gehoord

‘Wauw, ik loop al jaren met mijn kind in de jeugd-ggz en dit hoor ik voor het eerst', zei een ouder toen ik vertelde over onafhankelijke cliëntondersteuning. Daar kunnen ouders en jongeren terecht als ze zaken moeten regelen voor bijvoorbeeld zorg, wonen of onderwijs, maar door de bomen het bos niet meer zien. Gemeenten zijn verplicht die ondersteuning aan te bieden, maar het is nog niet overal goed geregeld.

Waar vind ik een overzicht van beschikbare hulp in mijn gemeente? Hoe regel ik passend onderwijs voor mijn kind? Ouders en jongeren hebben soms behoefte aan ondersteuning, bijvoorbeeld bij gesprekken met de gemeente, het wijkteam, de jeugdhulp of het onderwijs.

Gratis en onafhankelijk

De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) geeft cliënten recht op onafhankelijke cliëntondersteuning. Een cliëntondersteuner is iemand die gratis en onafhankelijk informatie, advies en algemene ondersteuning geeft.
Een voorbeeld dat ik hoorde van een collega: Huub en Inez maken zich zorgen over hun zoon Joep, die sinds zijn 13e onder toezicht staat. Nu is hij 15 en leeft op straat. Huub en Inez hebben de gezinsvoogd gevraagd wat hij hieraan gaat doen, maar ze krijgen nauwelijks een reactie. Hoort de gezinsvoogd hun zorgen niet? Ze leggen hun wantrouwen en verwijten voor aan Adviespunt Zorgbelang. Ze krijgen hulp van een cliëntondersteuner van een van de aangesloten lokale  belangenbehartigingsorganisaties. Samen nodigen ze de gezinsvoogd uit voor een gesprek. Daar is ruimte om naar elkaars standpunten te luisteren. De gezinsvoogd begrijpt hun wantrouwen. Hij maakt duidelijke afspraken over wat hij gaat doen, maar ook wat hij van hen verwacht. ‘Eindelijk heb ik het gevoel dat we samen een betere situatie gaan creëren voor Joep’, zegt Inez na het gesprek.

Onbekend recht

Helaas is in veel gemeenten de cliëntondersteuning nog niet goed geregeld. Dat hoor ik als beleidsmedewerker van Cliëntenbelang Amsterdam vaak van ouders en jongeren. En dat concludeerde ook staatssecretaris Martin van Rijn op 27 juni in zijn Kamerbrief over cliëntondersteuning.
Veel mensen weten niet eens dat ze recht hebben op een cliëntondersteuner. Dat merkte ik tijdens een vergadering met jongeren en ouders. Het was schrikken: van de vier jongeren en drie ouders was slechts één bekend met het recht op cliëntondersteuning. De andere zes: ‘Nog nooit van gehoord!’

Goede informatie

Namens Zorgbelang neem ik deel aan het Kennisnetwerk Jongeren & Ouders van het Nederlands Jeugdinstituut, een landelijk overleg waarin cliënten en hun organisaties vertegenwoordigd zijnMijn hoop is dat gemeenten zelf ook de meerwaarde gaan inzien, als verrijking van het jeugdhulpaanbod. In een werkgroep zijn we bezig met het ontwikkelen van folders over onafhankelijke cliëntondersteuning. De versie voor ouders is inmiddels af. De komende tijd werken we aan een versie voor jongeren.
Het Kennisnetwerk Jongeren & Ouders wil cliënten aanmoedigen om hun recht op onafhankelijke cliëntondersteuning op te eisen. Via een checklist kunnen zij controleren of de ondersteuning goed geregeld is in hun gemeente. En komen ze erachter wat ze kunnen doen als dat niet zo is.

Aan de slag

Maar we willen natuurlijk ook dat gemeenten aan de slag gaan. Nogmaals: gemeenten zijn verplicht om onafhankelijke cliëntondersteuning te bieden. Mijn hoop is dat ze zelf ook de meerwaarde gaan inzien, als verrijking van het jeugdhulpaanbod.
Hoe pak je dit aan als gemeente? De VNG publiceerde eerder dit jaar een handreiking voor gemeenten. Met daarin onder andere aanbevelingen voor goede toegankelijkheid en diversiteit van het aanbod, onafhankelijkheid, borging van kwaliteit en bekendheid en vindbaarheid.
En bij twijfel of vragen: leg het eens voor aan de doelgroep zelf. Bijvoorbeeld via de lokale cliëntorganisatie of adviesraad. Jongeren en ouders die goed begeleid worden bij het regelen van jeugdhulp en andere zaken, dat wil toch iedere gemeente?

Over de auteur

Sophie Pennington de Jongh
  • Ondersteuner Jeugdplatform Amsterdam: een onafhankelijk platform van Amsterdamse jongeren en ouders. Via verschillende werkvormen adviseren zij over jeugdhulp en passend onderwijs. www.jeugdplatformamsterdam.nl
  • Landelijke coördinator Jeugd voor de lokale/regionale Zorgbelangen
  • Beleidsparticipatie door mensen met een LVB

Mijn expertise: het betrekken van verschillende doelgroepen bij beleid dat hen aangaat en de uitvoering daarvan. Met aandacht voor diversiteit. Op een manier dat het leuk is en meerwaarde heeft voor alle partijen. En zo veel mogelijk met een positieve toon. 

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.

"Hoe regel ik passend onderwijs voor mijn kind?"  -  In de omgeving waarin ik mijn eerste jaren heb doorgebracht gingen ook de kinderen met verstandelijke en geestelijke problemen naar het basis-onderwijs. Zelden ging er iemand naar het bijzonder of speciaal onderwijs. 
Het doorlopen van deze 'leerprocessen' binnen een samenleving hebben mij kwaliteiten geboden en doen ontwikkelen van waaruit ik ook vandaag de dag met 'moeilijk opvoedbare personen' goed overweg kan. Hierin heb ik geen verstandelijke of geestelijke tekortkoming of gebrek ...    hierin sta ik als een kind in het leven zonder stempels of andere vooroordelen. Van de gedragsstoornissen die anderen hebben doordat zij een andere leerproces hebben doorlopen (of minder sterk zijn ontwikkelt) vindt ik dusdanig hinder omdat ook 'verzorgers en hulpverleners' een andere referentiekader hanteren in hun sociale gedragingen die ook verstorend en soms bedreigend zijn voor de hulpvrager. 
Dat ik 'sterk' sta komt andersom als 'bedreigend' over - maar daar hebben psychiatrische patienten geen last van die wel weer een dreiging voelen vanuit de 'zorgverlening'. 

De verstandelijke en geestelijke ontwikkeling verschilt per individu (ook van de zorgverlener) ook de sociale zorg en met dit alles in ogenschouw genomen kan men zich de vraag stellen "Wie verrijkt wie?" maar ook "Wie bedreigd wie." En hierin werkt doorgaans onze individuele gedachtegoed of heilzaam of schadelijk (tot een bepaald niveau).

Aandacht voor diversiteit. Op een manier dat het leuk is en meerwaarde heeft voor alle partijen. De situatie 'borgen' om iedereen de ruimte te bieden om te ontplooien en te ontwikkelen ... 

Zo veel mogelijk met een positieve toon ...  met een rechte spiegel! Hetgeen tot opbouwing en stichting leidt ... ! Soms moet hierbij ook streng opgetreden worden - alles met mate. 

Zolang wij de uitganscriteria maar niet verliezen: Behoed je hart boven alles wat te bewaren is, het is de uitgang (en ook de bron) des levens. 'Kennis maakt opgeblazen, maar de liefde sticht.'

Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Onderzoek en advies, Kennisinstituut
Functie(s): Adviseur
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Gemeentelijke overheid, Rijksoverheid, Jeugdzorg, Onderzoek en advies
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Maatschappelijk werker
Organisatie: L Speelman Coaching
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Beleidsmedewerker
Organisatie: Clientenbelang Amsterdam / Zorgbelang
Sector / werkveld: Cliƫntorganisatie: belangenbehartiging en medezeggenschap
HomeUpdatesWerkgroepenDeelnemersOver dit platformPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord