Blogs

Dit kind heeft niemand!?

5651

Nog regelmatig hoor ik in de jeugdzorg: ‘Dit kind heeft niemand’ of ‘Er is geen netwerk’. Kevin Campbell, die eind september een ‘bootcamp’ Family Finding gaf in Amsterdam, kan er nog steeds kwaad om worden. Het is ook gewoon niet waar. In zijn bootcamp toonde hij dat overtuigend aan. Als we andere vragen stellen dan krijgen we ook andere antwoorden. En dan blijken er veel meer mensen bereid om iets te betekenen voor een kind dan wij dachten.

Kevin Cambell is stellig: als wij zeggen ‘Dit kind heeft niemand’, dan bedoelen we waarschijnlijk ‘Dit kind heeft niemand die wij van waarde achten’. Wij zoeken meestal instrumenteel naar mensen uit het netwerk voor een bepaald doel, voor ons eigen (veiligheids)plan. Daarbij kunnen we die vervelende oom niet gebruiken. Die bemoeizuchtige oma ook niet. En opa al helemaal niet, want die kon vroeger zijn handen ook al niet thuis houden…
Het is dan ook niet vreemd dat mensen uit het netwerk zich niet zomaar laten gebruiken voor onze plannen, stelt Campbell.

Veiligheid is zonder heling slechts tijdelijk Iedereen uit het netwerk kan iets betekenen om een kind het gevoel te geven dat het ergens bij hoort

De focus ligt in de jeugdhulp volledig op veiligheid. In naam van veiligheid halen we kinderen uit huis, snijden hun wortels door en houden we het netwerk af. Maar veiligheid is slechts tijdelijk als de wonden van een kind niet kunnen helen. En dat gebeurt in het netwerk. Het is het netwerk dat kinderen een gevoel kan geven van ergens bij te horen, van onvoorwaardelijke liefde. Helen gebeurt in relaties veel beter dan in therapie. Professionals, hoe toegewijd ook, kunnen geen onvoorwaardelijke liefde geven. We moeten dus anders naar netwerken gaan kijken. Iedereen uit het netwerk kan iets betekenen om een kind het gevoel te geven dat het ergens bij hoort. Daarom kan een simpel kaartje of een berichtje van familie voor een eenzaam kind in een leefgroep zoveel waarde hebben.

Andere vragen

Om meer mensen te vinden, moet je andere vragen gaan stellen. Om er een paar te noemen: 
Hoeveel mensen denk je dat je (of het kind) ooit in je leven hebt ontmoet?  Aan hoeveel van die ontmoetingen bewaar je goede herinneringen? Hoeveel van die mensen zou je nog wel eens willen zien? Hoeveel van die mensen geven om jou en je kind? Welke waarden zijn voor jou heel belangrijk in het leven? Bijvoorbeeld eerlijkheid, respect, liefde? Van wie heb jij veel geleerd over deze waarden? Kun je een voorbeeld geven hoe die persoon jou dat geleerd geeft? Welke mensen om je heen vinden die waarden ook belangrijk? Hoe geef jij deze waarden door aan je kinderen? Kan je een voorbeeld geven? Wie helpen jou nog meer om die waarden door te geven?

Te weinig tijd

Tijdens de bootcamp brachten aanwezigen het geleerde direct in praktijk door met daadwerkelijke cliënten te bellen en dit soort vragen te stellen. Bijvoorbeeld aan een moeder die al zes jaar haar kind niet had mogen zien van ons. Wat een moedige werker die dat gedaan had! En wat gebeurde er? Moeder was blij dat ze belde! Verrast dat we haar andere vragen stelden. En ze wilde graag meewerken om haar zoon minder eenzaam te laten zijn in zijn leefgroep.  Ze noemde zo twintig mensen op die daar wel bij zouden willen helpen. En dit alles in een gesprek van ruim een half uur. Hoezo geen tijd? En zo verging het die dag ook de anderen. De schellen vielen menigeen van de ogen.

Family Finding biedt een belangrijke aanvulling op Signs of Safety. Het is de moeite waard om dat verder uit te werken in Nederland. Het Expertise Centrum van de William Schrikker Groep, waar ik werk, zal een training ontwikkelen zodat we dit gedachtengoed verder kunnen uitdragen. Laten we ondertussen één ding afspreken: we zeggen nooit meer ‘Dit kind heeft niemand!’.

Over de auteur

Nic Drion

29 jaar ervaring in de jeugdzorg, o.a. bij de Kindertelefoon, Medisch Kleuterdagverblijf, Bureaus Jeugdzorg, zorgaanbieders, Advies en Meldpunt Kindermishandeling, Nederlands Jeugdinstituut. Momenteel werkzaam als adviseur bij het Expertisecentrum van de William Schrikker Groep en projectleider bij de regio Noord Veluwe(project 'Regie door ouders'  middels een online communicatieplatform. Daarnaast trainer Signs of Safety en oplossingsgericht werken. Expertise: kindermishandeling, huiselijk geweld, Veilig Thuis, jeugdbescherming, familiegroepsplan, Signs of Safety.  

Wat fijn dat je jouw bijdrage wilt geven! Om dat te doen dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.

Beste Nic, hartelijk dank voor je blog. Het is herkenbaar dat wij als hulpverleners neigen om regie te voeren over het netwerk terwijl het andersom zou moeten zijn. Mooi dat je daar de vinger bij legt. Vanuit de JIM aanpak hebben we de ervaring dat het uiterst belangrijk is om andere vragen te stellen en het systeem van de hulpverlening erop voor te bereiden dat samenwerken met burgers echt een andere attitude van hulpverleners vraagt. Ik ben benieuwd naar je idee over het ontwikkelen van een training. Vriendelijke groet, Maurits Struik

Beste Nic, Wat sla je de spijker op z'n kop. Opnieuw ben ik heel blij met je bijdrage! Het netwerk wil en kan vaak zoveel meer dan professionals zien of inschatten. Het vraagt echt een perspectiefswitch. Met mijn onderzoek en boek 'Riscokind of evenwichtskunstenaar? Kind zijn ondanks een moeilijke thuissituatie' (zie https://www.scriptum.nl/boeken/risicokind-of-evenwichtskunstenaar/) probeer ik daaraan ook bij te dragen. Family Finding kende ik nog niet, maar je hebt mijn interesse zeker gewekt. Vriendelijke groet, Elize Lam

Beste Nic, Mooi zoals het verwoord is in je column. Het is juist de veilige haven van thuis die kinderen doet groeien. Veiligheid en stabiliteit is de basis. En precies daar heb je het netwerk te respecteren. Helaas gebeurt dit niet altijd bij alle groepen. Zelf werk ik veel met ouders van zorgintensieve kinderen. Zowel vanuit mijn coachingspraktijk maar vooral als founder van stichting Lotje&co. Ouders van zorgintensieve kinderen worden zelfs niet gezien als mantelzorger, of sterker nog, ze worden niet gezien. Ik ben benieuwd naar je bevindingen hoe dat tij te keren zou zijn en ga daar graag over in gesprek.

'Als we andere vragen stellen dan krijgen we ook andere antwoorden.'

Toen ik een (zoveelste) keuring onderging bij de Nederlandse Krijgsmacht kwam één psycholoog naar mij toe en stelde een 'andere' vraag. Ook vandaag de dag kom ik het met psychologisch onderzoek nog zo vaak tegen. Mijn moeder was niet in staat om de juiste antwoorden te geven ; maar dezelfde vragen en dezelfde wijze van behandeling hebben geleid tot nog meer psychosociale belasting - sociaal onrecht en stressstoornissen (een ongezonde behandeling).

'Volgens Procedures' - Binnen Nederland is al geruime tijd sprake van een Institutionele Herinrichting (verandering van de georganiseerde verhoudingen tussen overheid, maatschappelijke organisaties en uitvoeringsorganisaties). Ook is er sprake van het terugdringen van discretionaire ruimte (beslissingsvrijheid) in het uitvoeringsproces door aanscherping van wet- en regelgeving, het benadrukken van plichten van burgers en de verdere bureaucratisering van de uitvoering van beleid.

Met andere woorden: er is minder ruimte voor dialoog en 'verplichtingen' worden éénzijdig opgelegd: van overmatige en willekeurige machtsuitoefening is sprake.

Bepaalde groepen maar ook individuen hebben een gebrek aan sociale en maatschappelijke zekerheid. De psychosociale belasting kan resulteren in mishandeling, huiselijk geweld, sociale isolatie en eenzaamheid, zelfs een hoogstpersoonlijke keuze van zelfdoding. Al in 1893 liet Durkheim het verband zien tussen maatschappelijke omstandigheden en gebrek aan politieke stabiliteit. Wanneer wij ons kunnen verschonen van een religieus beeld dan zien wij dat andere geschriften uit de oudheid ons hetzelfde laten zien.
Het studieboek 'Grondbeginselen der Sociologie' - inzichten in Sociale Relaties - merkt op dat iedere generatie door dezelfde leerprocessen gaat en dat dit van belang is om te overleven (anders dan andere levende wezens).

'Ieder mens is uniek' en heeft een volwaardige humanitaire behandeling nodig!

*let op: ook ik zit niet te wachten op overmatige bemoeizorg ...  Doe het mij maar voor in plaats van dagen, maanden, jaren te vertellen hoe het moet of hoe ik het zou moeten doen!

Communiceren is niet alleen praten, maar in het bijzonder door een toonbeeld te zijn. Een mens hoort niet in een 'hokje' ...  Doe iets : samen ondernemen, ontdekken, leren ... 

'Toen ontstak Saul zeer, en dat woord was kwaad in zijn ogen' ~ 1 Samuël 18.
Een jaloers man kan het beeld van veel mensen vertroebelen - schone schijn - en is zelfs in staat om zijn eigen kinderen psychosociaal leed te bezorgen. Zolang ik een juist beeld heb en het ontbreekt anderen aan visie - of zij gaan mee in een schadelijke weg - ben ik eenzaam ; niet geholpen met kritiek en 'advies' ... 

Autonomie ...  Wil je als leerlingbegeleider leerlingen motiveren, dan moet je er in het begeleidingsproces voor zorgen dat je ze hun eigen verantwoordelijkheid gunt.

Beste Nic, bedankt voor dit stuk. Wij hebben elkaar telefonisch gesproken en ik heb per e-mail gereageerd. Wellicht hebben we binnenkort nogmaals contact.

Caecilia van der Meer (Kinderpostzegels)

Functie(s): Adviseur
Organisatie: Zelfstandige; Advies Verandering Projectleiding in het sociaal domein
Sector / werkveld: Onderzoek en advies
Functie(s): Adviseur
Organisatie: De Pannenboog
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Beleidsmedewerker
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Sector / werkveld: Jeugdzorg
Functie(s): Systeemtherapeut
Organisatie: Youké
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Programmacoördinator Pleegzorg
Organisatie: Stichting Kinderpostzegels Nederland
Sector / werkveld: Jeugdzorg, Beleid, Financiering
Functie(s): Sr. onderzoeker Lectoraat Jeugd en Gezin CHE, auteur 'Risicokind of evenwichtskunstenaar? Kind zijn ondanks een moeilijke thuissituatie', adviseur, procesbegeleider, auteur
Organisatie: CHE
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): Maatschappelijk werker
Organisatie: L Speelman Coaching
Sector / werkveld: (onbekend)
Functie(s): TRAINER COACH ROUW EN VERLIES
Organisatie: Bureau Veerkracht
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdzorg, mantelzorg
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord