Blogs

Circus Inkoop is in de stad!

3797

Rond deze tijd strijkt een circus neer in de stad. De meeste mensen merken er niets van. Maar voor inkopers van gemeenten en managers en verkopers van jeugdhulpinstellingen betekent het een spannende en drukke tijd. Circus Inkoop zet de tenten op, komt dat zien! Hier wordt bepaald welke zorg volgend jaar mag blijven en wie die zorg mag uitvoeren tegen welke prijs.

Hopelijk zijn ze er volgend jaar weer: de rondbuitelende clowns van de ambulante hulp, de jongleurs van de wijkteams, de evenwichtskunstenaars van de jeugd-ggz, de dompteurs van de jeugdbescherming, de trapezeact van de pleegzorg, de gekooide leeuwen van de gesloten jeugdzorg en alle anderen. Elk jaar zetten ze hun beste beentje voor. Uiteindelijk voor de kinderen natuurlijk, maar bij circus Inkoop draait het toch vooral om de gunst van de afdeling Inkoop.
Drie jaar trekt het circus nu rond. Veel artiesten raken vermoeid, overwerkt lijkt het wel. Sommigen houden zich slechts met moeite staande in deze arena.

Verkopers en administrateurs

Het is een goedbedoelde maar niet heel vrolijkmakende bedoening, dit circus. Neem nu een landelijk werkende instelling. Die doet zaken met 388 gemeenten. Dat zijn zeker 42 inkoopcircussen in evenzoveel jeugdzorgregio’s.
Een leger verkopers reist stad en land af. Managers oefenen zich suf in verkoopgesprekken. Controllers rekenen het vaak magere bod van de gemeente voor de tiende keer door. Een even groot leger administrateurs stuurt rekeningen volgens talloze formats naar al die gemeenten, die trouwens vaak te laat betalen.
En de hulpverleners? Die doen hun werk zo goed en zo kwaad als het gaat. Ze hopen dat ze mogen blijven werken voor hun cliënten.
Dat is geen uitgemaakte zaak. In verschillende regio's klinken klachten dat gemeenten tarieven willen die onder de kostprijs liggen. In het ergste geval zien aanbieders zich gedwongen zich terug te trekken uit het circus. Wat eigenlijk ook weer niet de bedoeling is...

Oprechte ambities en knellende regels

Ook voor gemeenten is het een enorme heisa. Met honderd of meer aanbieders die ze moeten leren kennen en vertrouwen, waarmee ze afspraken moeten maken over kwantiteit, kwaliteit en verantwoordingSluit contracten af voor vijf jaar in plaats van een of twee. Dat scheelt al een boel. Met instellingen uit verschillende sectoren, die gestimuleerd moeten worden om beter samen te werken. Met oprechte ambities voor vernieuwing en verbetering, die vaak groter zijn dan de budgettaire mogelijkheden. Met knellende regels waaraan ze moeten voldoen.

Het kan anders

De jeugdhulp verwordt tot een inkoopcircus, een bureaucratisch monstrum. De Transitie Autoriteit Jeugd en de Ombudsman hebben al meermaals gewezen op de problemen en risico’s van dit circus.

Het kan ook anders. Bijvoorbeeld: sluit contracten af voor vijf jaar in plaats van een of twee. Dat scheelt al een boel. Ga voor kwaliteit en continuïteit, niet voor de minimumprijs. Uniformeer per direct de administratieve procedures; dat zou ook een hele verbetering zijn. En een niveautje hoger, bij de Rijksoverheid: zorg dat knellende Europese aanbestedingsregels niet gelden voor de jeugdhulp. En zorg voor genoeg budget.

Als we willen doen wat werkt, dan moeten we ook durven stoppen met wat niet werkt! En in dit inkoopcircus is er nog veel te veel wat niet werkt.

Over de auteur

Nic Drion

30 jaar ervaring in de jeugdzorg, o.a. bij de Kindertelefoon, Medisch Kleuterdagverblijf, Bureaus Jeugdzorg, zorgaanbieders, Advies en Meldpunt Kindermishandeling en  Nederlands Jeugdinstituut. Momenteel werkzaam als adviseur bij het Expertisecentrum van de William Schrikker Groep.. Daarnaast freelance werkzaam als trainer op het terrein van de Meldcode, kindermishandeling, veiligheidsplanning en oplossingsgericht werken. Expertise: kindermishandeling, huiselijk geweld, Veilig Thuis, jeugdbescherming, familiegroepsplan, Family Finding, Signs of Safety.  

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Directeur

Geheel eens, Hier in Rotterdam heeft de openbare aanbesteding slecht uitgepakt voor de organsiaties die tot dusverre in het gebied Feijenoord actief waren. Volgens mij gaat het bij de WMO om het volgende:

1. dat goede mensen aan het werk zijn voor de jeugdige burgers: dat veronderstelt dat ze zich wortelen in een gebied zodat ze weten wat er speelt en dat kinderen zich kunnen hechten. Continuiteit dus.

2. Dat de gemeente erop toe ziet dat dit werk ook goed gebeurt, door met de betreffende organisaties regelmatig over hun performance te spreken en daar zonodig consequenties aan te verbinden.

3. Een gelijk speelveld dat de ruimte biedt aan nieuw initiatief van kleinere organsiaties of ZZP-ers, zonder de bestaande infrastructuur overhoop te halen.

In de casus Feijenoord is het op al deze punten misgegaan. De gemeente zette in op een rigide toetsingskader dat geen rekening hield met wat in de praktijk goed gaat, op een 'winner takes all' benadering, en op het bewust in de hand werken van kartelvorming. De wethouder deed geen poging de schade van zijn beslissing te beperken; dat is doorrijden nadat je een ernstig ongeluk veroorzaakt hebt.

Gedragswetenschapper / psycholoog / (ortho)pedagoog

Inderdaad is het terugbrengen van het aantal aanbieders helemaal tegen de geest van de transitie. Bovendien veroorzaakt het dyscontinuiteit in de behandeling: stel u voor dat u verandert van zorgverzekeraar, en daardoor een andere huisarts moet zoeken, maar dat deze ook nog eens een wachttijd heeft van 6-12mnd! Dat is nu het geval in oa Rotterdam. De nieuwe huisarts(aanbieder) is ook nog ongewis, en wellicht over 12mnd al weer gestopt omdat hij de aanbesteding van 2019 niet gekregen heeft.... Wil je dit je kind aandoen?

Meer-jaren plannen zijn op dit moment echter nog vol risico, want hoe gaan de afspraken uitpakken? Duidelijk is dat de administratieve belasting nu al fenomenaal toeneemt, ik hoop dat de gemeente R'dam dat zelf ook merkt (nu al 100 medewerkers op jeugdzorg) zodat er een rem ontstaat. We moeten naar 1 bekostigingsmodel: 1 gezin 1 plan 1 bekostiging.

Beleidsadviseur jeugd en projectleider voor gemeenten en organisaties vanuit Stade Advies. Trainer aanpak kindermishandeling. Voormalig directeur Bureau Jeugdzorg en manager AMK. Auteur van de Kleine gids kindermishandeling.

Dag Nic,

pakkend artikel en heel herkenbaar!

Wellicht toch ook nog goed om te kijken naar de gebruikers van het circus, de toeschouwers; ouders, jeugdigen. We zijn nu wat verder in de transitie en wat zien we t.a.v. het jeugdzorggebruik? Is er al sprake van zorgreductie, wordt er al ontschot, gekanteld? Heeft de nieuwe toegang (wijkteams i.p.v. Bureau Jeugdzorg) al zijn preventieve werking? Is er al een verschil merkbaar t.a.v. de instroom j-ggz via huisartsen? De laatste cijfers (CBS) laten het (niet) zien: in de eerste helft van 2017 maakten 319.945 jongeren tot 23 jaar gebruik van jeugdhulp, 50% daarvan is tussen de 4 en 11 jaar, dat is 10% van alle kinderen in Nederland. 36,5 % van de verwijzingen gaat via de huisarts, dat is iets minder dan in 2016. Al eerder werd geconstateerd dat er nauwelijks inhoudelijke effecten zijn van het gemeentelijk handelen t.a.v. aanbod en aanbieders, de prioriteit lag bij het organiseren en inregelen van het nieuwe stelsel en niet op het vernieuwen daarvan ("Sturing op specialistische hulp" Significant: 30-1-2017).  En hoogleraar psychiatrie Jim van Os deed eerder dit jaar al de melding dat 30 tot 40 % van de kosten van de GGZ zit in overhead. Bijna 60% van de kosten in de GGZ komt overigens voor rekening van mensen met een uitkering. (CBS/Harvard University/SoZa; september 2017). Het is dus echt tijd voor een ander circus en een revolutionaire aanpak. Een voorbeeld? Afschaffen van het merendeel van de beschikkingen (zoals "voorheen" de indicaties voor ambulante zorg) levert al een aanzienlijke reductie op t.a.v. de overheadkosten. Juristen zeggen dan: "dat kan niet, want de burger moet bezwaar kunnen maken". Tja, dan heb je of geen goed startgesprek gevoerd of je geeft alsnog een beschikking indien men bezwaar wil maken. Welke circusdirecteur pakt de echte verander handschoen op?

Gedragswetenschapper / psycholoog / (ortho)pedagoog

Er zal geen zorgreductie plaatsvinden, dat is een foutieve en inmiddels achterhaalde veronderstelling van de jeugdwet. Maar wel een toename van de zorg, en hopelijk vooral bij groepen (Turkse en marokkanse Nederlanders) die nu nauwelijks in beeld komen, behalve in het forensische circuit. De wijkteams die namelijk echt zorg leveren (er zijn er ook die alleen indiceren, of die 'zorg' van 0-100jr leveren) boren nieuwe groepen aan. Het idee dat ze preventief werken of doorverwijzing naar specialistische jeugdzorg i.c. kinderpsychiatrie voorkomen is ook een veronderstelling, die in de afgelopen 3 jaar nog nergens uitgekomen is.

Als je bovendien weet dat jeugdzorg zichzelf 11x terugverdient, is een bezuiniging van 450milj uiteindelijk een kostenpost van 5 miljard. Dat zal de komende jaren terug te zien zijn bij justitie, uitkeringen en hogere zorgconsumptie. 

De zorgverzekeraars hebben veel belang bij een goede jeugdzorg en vooral kinderpsychiatrie, het zou dus voor de hand liggen dat ze mee gaan betalen.

Het terugdringen van de administratieve lasten kan alleen als de 380 gemeenten een uniform bekostigingsmodel gaan hanteren. In Groningen loopt nu een project waarbij de gemeenten op basis van vertrouwen hun dolgedraaide controlezucht loslaten, waardoor de kinderpsychiatrie minder administratie en dus meer zorg kan leveren. Dat verdient ook navolging.

Beleidsadviseur jeugd en projectleider voor gemeenten en organisaties vanuit Stade Advies. Trainer aanpak kindermishandeling. Voormalig directeur Bureau Jeugdzorg en manager AMK. Auteur van de Kleine gids kindermishandeling.

Organisatie van toegang en toeleiding is van belang

Vrijwel alle gemeenten hebben de toegang en toeleiding georganiseerd in lokale teams met verschillende benamingen. Daarnaast kunnen ook (jeugd)artsen verwijzen en kan de Gecertificeerde Instelling jeugdigen aanmelden na een besluit van de kinderrechter. Zij bepalen mede wie gebruik mag maken van (gespecialiseerde) jeugdhulp. Een analyse van de cijfers laat zien dat de lokale teams die door deze middelgrote gemeente zijn georganiseerd maar voor maximaal 25% van het budget bepalen of er gebruik gemaakt mag worden van (gespecialiseerde) jeugdhulp. 75% van het budget wordt vooralsnog door anderen dan de gemeente bepaald.

Zie verder: http://www.binnenlandsbestuur.nl/sociaal/kennispartners/radargroep/gemeente-grip-op-slechts-20-uitgaven-jeugdhulp.9549610.lynkx

Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer

Beste Nic, 

Even alle gekheid op een stokje... wat vind je van het voorkomen dat kinderen en jeugdigen problemen ontwikkelen? Is dat niet de moeite waard om op te investeren? Stuur toch even mijn bijdrage aan de raadsvergadering over het onderwerp "Aannamestop Jeugdhulp". 

Het Jeugdbeleid en Jeugdbeschermingsbeleid in Nederland is gebaseerd op aannames die de toestroom naar Jeugdhulpinstellingen slechts bevorderen. Met Wetgeving, Beleid en Visie wordt een vicieuze cirkel in stand gehouden, waardoor gemeenten in de uitvoering genoodzaakt zijn en zullen blijven torenhoge kosten te maken ten behoeve van hun jeugd en uitvoering moeten blijven geven aan beleid waarmee kindermishandeling en partnergeweld in stand wordt gehouden!

De gemeente heeft een verantwoordelijkheid naar kinderen en ouders, maar ook naar de uitvoerende professionals die klem zitten en  de belastingbetaler.

De overheid wenst met het jeugdbeleid toegang en toezicht te houden op het welzijn van kinderen en het opvoeder schap van ouders, van consultatiebureau tot jeugdloket, oftewel van wieg tot graf. Met de algemeen leidende en enige visie op de positie van het kind en zijn of haar ouders en het met stelligheid doorvoeren van deze visie in het gehele jeugd- en jeugdbeschermingsbeleid, inclusief Veilig Thuis, creëert de overheid zelf grote problemen voor kinderen en ouders, waarvan de gemeente dan weer noodzaak ziet deze te moeten oplossen. Het effect van beleid, visie en uitvoering leidt tot kinderen die worden gediagnostiseerd met gedragsproblemen, angst- en paniekstoornissen, suïcidaliteit, depressiviteit, vermijdingsstoornissen, Anorexia, ADD, ADHD, dyslexie en discalculatie, vroegtijdige overspannenheid, onderpresteren enz.De gemeente voorziet vervolgens in de financiering van hulpverlening aan kinderen met deze schrijnende problematiek. 

Het kan anders en hier voor zijn oplossingen, mits de gemeente de keuze maakt op basis van inhoudelijke deskundigheid ‘aan de voordeur’ reeds goed te signaleren en adequate methodiek wenst in te zetten. Een investering voor nu en later. Kinderen kunnen daarmee worden behoed voor het ontwikkelen van ernstige problemen en hun jeugd wordt niet afgenomen, zoals dit voor veel kinderen nu het geval is. Het lijkt mij tevens een verantwoording van overheid en gemeente aanzienlijke kosten op jarenlange therapietrajecten voor kinderen (en ouders) te voorkomen.  

Dit vraagt om investering in preventie en deskundigheidsbevordering van professionals die zich tevens door wetgeving, beleid en visie gesteund weten, omdat deze wel aansluiten bij de praktijk! Voor de situatie van veel kinderen en ouders sluit hulpverlening niet aan bij hun dagelijkse praktijk en dit houdt vele instellingen en professionals ook gevangen, evenals de gemeenten.

Toelichting: gechargeerd

In het gezin, na scheiding, bij huiselijk geweld (Veilig Thuis), aan het jeugdloket e.a. is de aanpak gebaseerd op: Beide ouders zijn verantwoordelijk voor hun kinderen. Ongeacht de oorzaak worden ouders onder controle gehouden door de aanpak: Beide ouders zijn het niet met elkaar eens en in strijd en de kinderen zitten in de knel door de strijd van ouders. Beide ouders zijn verantwoordelijk hun gezamenlijke strijd op  te lossen, want kinderen zitten dan in een loyaliteitsconflict. Ontwikkelen de kinderen problemen dan ligt de oorzaak weer in de strijd tussen ouders en zijn  ouders beiden verantwoordelijk. Met toenemende drang- en dwangmaatregelen worden in Jeugdbeleid en Jeugdbescherming ouders er (jarenlang) toe gedwongen (kostenverslindend) hun strijd op te lossen, zodat het weer goed gaat met de kinderen.  Wij hanteren de visie, dat zo lang “het Kind in de Knel” zit door strijd tussen beide ouders en zij niet tot overeenstemming komen, moeten ‘wij’ het belang van de kinderen beschermen.

Is er echter sprake van kindermishandeling door een ouder, dan is het voor een ouder die het kind misbruikt met deze stellingname zeer functioneel strijd in stand te houden. Mishandeling kan voortduren, want de focus ligt op de communicatie tussen ouders en kinderen worden niet gezien of gehoord, want ouders moeten eerst tot overeenstemming komen. Tevens kan het kind inzet blijven in de strijd om de andere ouder te diskwalificeren. Door met toenemende drang en dwang ouders te dwingen te blijven communiceren (incl. dreigingen met Uit Huis Plaatsing) worden het kind én een ouder bijvoorbeeld in lange scheidingsprocedures of bij inzet hulp ernstig onder druk gezet. (kindermishandeling en partnergeweld).Zo ook blootgesteld aan langdurende gefinancierde therapiesessie voor het hele gezin. Met de gangbare uitgangspunten is de toegang tot de andere ouder gewaarborgd en het kind is in loyaliteitsconflict en dan moeten wij het beschermen, toch? (circulair creëren en in stand houden van problemen)

Het kind én de ouder die het kind wenst te beschermen wordt de mond gesnoerd en dit met alle schrijnende gevolgen voor kinderen van dien!

  1. Alles wat de gezonde ouder aangeeft over wat de kinderen meemaken of over het gedrag van de andere ouder wordt genormeerd als zijnde dat deze ouder in strijd is met de andere ouder (slechte ouder)
  2. Alles wat de kinderen aangeven over de andere ouder wordt aangemerkt als dat een gezonde ouder de kinderen opzet tegen de andere ouder (gezonde ouder is dan de slechte ouder); dit is zeer onveilig voor kinderen en betekent het kind monddood maken en ook de ouder. Het kind reageert op volwassenen altijd ‘politiek correct’. In Raadsrapporten heeft het kind het met de stellingname “altijd fijn bij beide ouders’ .
  3. Zegt de ouder niets, dan gaat het misbruik ook door.

Met deze stellingname wordt de misbruiker vergaand gevoed!  Het beleid stimuleert zelfvervreemding en ouderverstoting. Kinderen ontwikkelen ernstige problemen. Beide ouders kloppen bij de gemeente aan voor financiering van hulpverlening en …. hieruit volgt direct dossier: 1 Gezin 1 Plan en…. daar gaan we weer. 

Het Ministerie van Veiligheid en Justitie en VWS zijn op de hoogte van het effect van wetgeving en beleid. Zo lang inhoudelijke kennis bij de professional ontbreekt, zijn zij genoodzaakt deze stellingname te handhaven en ouders onder controle te houden. (2017 Veilig Thuis enige regie en nieuwe Meldcode Kindermishandeling op basis van de huidige stellingname). Tegelijkertijd worden wij door beleidsmedewerkers van beide ministeries gestimuleerd Neutraal Ouderschap op de kaart te zetten (Keuze van beleid op basis van Protocol Vroeg Signalering en toepassing Methodiek binnen het kader Neutraal Ouderschap). Zie website www.neutraalouderschap.nl.

Een kind heeft recht op erkenning van de eigen ervaringen. Het kind heeft recht op handvatten en regie om zowel in een constructieve kind-ouderrelatie als in een destructieve kind-ouder relatie autonomie te ontwikkelen en dan altijd loyaal te mogen zijn aan zichzelf!.

Joke de Jong

Adviseur

Wilde toch even laten weten waar het uiteindelijk allemaal om draait, het kind, toch? Er is nog veel winst te behalen. 

 

    

Manager

Zeer herkenbaar Nic!

De situatie is voor ons nog complexer: als Advies Centrum Thuiszitters komen wij in beeld waar complexe thuiszitcasuistiek is ontstaan. Daar valt geen aanbestedingsrace tegen te lopen omdat we nooit weten in welke gemeente welke casus ontstaat. Het probleem is al veroorzaakt, de crisis vaak groot en wij kunnen het oplossen, maar hebben geen opdrachtgever tenzij er al een intensieve samenwerking (vaak dan dus pro deo) is ontstaan. Dan is er een kans. Ons zou het dienen om een landelijke screening te hebben van en voor organisaties die alleen maar landelijk kunnen werken en welke dan geaccrediteerd is voor elke gemeente om er gebruik van te kunnen maken! Groet Indi Hondema

Organisatie: Stade Advies
Functie: Beleidsadviseur jeugd en projectleider voor gemeenten en organisaties vanuit Stade Advies. Trainer aanpak kindermishandeling. Voormalig directeur Bureau Jeugdzorg en manager AMK. Auteur van de Kleine gids kindermishandeling.
Sector / werkveld: Gemeentelijke overheid, Jeugdzorg, Onderzoek en advies
Organisatie: Irma Haxe Projecten & Trainingen/ Het LOCK
Functie: Projectleider & Trainer
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Onderwijs, Onderzoek en advies
Organisatie: SBPN
Functie: Secretaris/belangenbehartiger
Organisatie: Pedagogisch Engagement
Functie: Directeur
Organisatie: Zingeving en autonomie
Functie: Adviseur Neutraal Ouderschap, BMW, traumahulpverlener, mediator, trainer
Organisatie: William Schrikker Groep
Functie: Adviseur
Organisatie: Zelfst
Functie: Gedragswetenschapper / psycholoog / (ortho)pedagoog
Organisatie: Advies Centrum Thuiszitters
Functie: Manager
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord