Blogs

Thuiszitten is een vraag om begrip en steun

Er was een kwetsbare jongere die als gevolg van een woede-uitbarsting geschorst was. Hij kon maar beter naar het speciaal onderwijs overstappen, vond men. Maar achter die uitbarsting bleek een verhaal van stelselmatig pesten te zitten. Dat pesten gebeurde in de periode waarin zijn vader zijn moeder verruild had voor een vriendin. Verdriet en woede over die situatie ontlaadden zich op school na pesterige opmerkingen, met de schorsing als gevolg. Is het dan terecht om alleen de jongere hierop aan te spreken?

De afgelopen maanden was ik op verschillende manieren betrokken bij thuiszitters. Ik zat een aantal keer een actietafel voor, interviewde onderwijsconsulenten, zat bij een aantal interviews van thuiszitters en hun ouders, boog me over afspraken en interventies hoe thuiszitten te voorkomen, sprak mee in het landelijk thuiszittersoverleg.

Even geen eisen, maar een luisterend oor

Wat me het meeste is bijgebleven, zijn de verhalen van de jongeren. Jongeren die zich niet gehoord en begrepen voelen. Die boos, onbeholpen of timide hun verhaal wilden vertellen. Zoekend naar woorden en een houding om professionals duidelijk te maken wat ze willen. Even geen eisen maar vertrouwen en begrip, een luisterend oor en de mogelijkheid een pas op de plaats te maken als het te veel wordt.

Focus verleggen

Ik krijg de indruk dat onze focus steeds meer ligt op prestaties en diploma‚Äôs en minder op het contact met de jongerenBij al die verhalen kreeg ik de indruk dat onze focus steeds meer ligt op prestaties en diploma’s en minder op het contact met de jongeren. We moeten daarom een omslag maken. We moeten terug naar het verhaal van de jongeren en van daaruit een stap verder komen. Ik heb professionals gezien die dat met veel gevoel kunnen, die de twijfel in de ogen, de spottende blik of het agressieve taalgebruik kunnen zien als begin van dat gesprek. Het is mooi als je dat kunt. Maar wees eerlijk, moet we dat eigenlijk niet allemaal kunnen? Ik vind van wel. Als we de tijd weten te nemen, ons gevoel laten spreken, en durven toe te geven dat we het antwoord niet altijd klaar hebben.

Betrek de omgeving

Wat me ook opvalt is dat de jongeren vaak vastzitten in hun omgeving. Ouders en leerkrachten die een beeld hebben van de jongere en dat niet meer los kunnen laten. Of medeleerlingen die de jongere maar op één manier willen zien.  We richten ons vaak op het gedrag van de jongere – want dat wijkt af – maar kijken veel minder naar de mensen om de jongere heen.

Om de jongeren echt te kunnen helpen moeten we daarom ook met hun omgeving aan de slag gaan. Naast dat we moeten luisteren naar hun verhaal. De sleutel ligt in het contact met de jongere. Om van daaruit een stap verder te zetten. Thuiszitten is geen onwil, maar een vraag om begrip en steun.

Over de auteur

Vincent Fafieanie

Ik werk als senior adviseur binnen het programma Transitie en Transformatie van het Nederlands Jeugdinstituut. In de afgelopen vijftien jaar ben ik nauw betrokken geweest bij de inhoudelijke, beleidsmatige en bestuurlijke samenwerking tussen onderwijs, jeugdzorg en gemeenten. Ik heb ervaring in de jeugdzorg als manager, projectleider en bestuursadviseur onder andere in het dak- en thuislozencircuit, bij bureau jeugdzorg, Altra: Jeugdzorg en Speciaal Onderwijs, en bij samenwerkingsverbanden onderwijs.

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Organisatie: Accare KJP
Functie: KInder-en jeugdpsychiater en bestuurder
Sector / werkveld: Jeugd-ggz, Justitie
Organisatie: SBPN
Functie: Secretaris/belangenbehartiger
Organisatie: Hogeschool Leiden
Functie: Lector residentiele jeugdzorg
Organisatie: Nederlands Jeugdinstituut
Functie: Adviseur
Organisatie: William Schrikker Groep
Functie: Adviseur
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord