Blogs

Stop met de afbraak van specialistische jeugdhulp

Het recente rapport van de inspectie over de suïcide van een jongere in Icarus, Limburg is er eentje in een tragische reeks incidenten met dodelijke afloop in de JeugdzorgPlus dit jaar. De rode draad in de kritiek van de inspectie is het gebrek aan samenwerking tussen experts en tussen organisaties. Maar het is ook noodzakelijk om te investeren in specialistische jeugdhulp. Daar ligt mijns inziens de sleutel.

Het gebrek aan samenwerking is deels te verklaren door de aard van een gesloten instelling zoals Harvard-hoogleraar Steven Pinker dat zo mooi verwoordt: gesloten sociale systemen zijn onderhevig aan de tweede wet van de thermodynamica. Die wet zegt dat er energie weglekt in gesloten systemen en daardoor neemt de chaos (entropie) toe. Die chaos kan benoemd worden als handelingsverlegenheid van instellingen en van medewerkers die zich geconfronteerd zien met jongeren die een uitermate complexe problematiek met zich meebrengen. Waar ze vervolgens vaak de kennis en opleiding niet voor hebben. Als het dan misgaat, heeft dat diepe impact op medewerkers. Persoonlijk vind ik dat we instellingen en zulke gemotiveerde beroepskrachten dat niet zouden moeten aandoen. Wat moet er gebeuren?

Kijken naar fundamentele oplossingen

De inspectie heeft in het laatste rapport haar hoop gevestigd op bovenregionale expertteams. Maar zulke expertteams hebben we al in de vorm van het Centrum voor Consultatie en Expertise (CCE). Ik denk dat we voor behandeling van ernstige complexe problematiek naar een veel fundamentelere oplossingen moeten kijken. Zie het recente manifest Schaarse specialistische zorg onder druk.

Ernstige en complexe problematiek vereist vaak snelle specialistische behandeling door personeel dat daarop getraind is en voldoende ondersteuning in de keten krijgt. Effectieve behandeling vereist ook gebundeld onderzoek naar oorzaken in combinatie met een zoektocht naar effectieve behandeling. Dat onderzoek is nu nog te vaak versnipperd.

Weeffout in de jeugdwet

Een kind met kanker behandelen we ook niet in een algemeen streekziekenhuisOm specialistische behandeling en kennisuitwisseling mogelijk te maken zijn geen generalistische maar specialistische centra nodig. Dit lijkt tegen de tijdgeest in te gaan (decentralisatie) maar het is in de medische wereld al een geaccepteerd model. Een kind met kanker behandelen we ook niet in een algemeen streekziekenhuis. Voor een deel zijn er al JeugdzorgPlus en ggz-instellingen die die specialistische kennis in huis hebben, maar die hebben het moeilijk als gevolg van de transitie. Er was namelijk niet aan hen gedacht, laat staan dat er geld is voor Research & Development. Dit is mijns inziens een weeffout in de Jeugdwet en in het actieprogramma Zorg voor Jeugd van het ministerie.

Reanimeer specialisme

Lossen we met specialistische centra alles op? Meer dan veertig jaar geleden hingen drie van mijn klasgenoten, die in Santpoort werden behandeld, zich gezamenlijk op. Dat leerde mij destijds als 15-jarige hoe kwetsbaar een kinderleven is en hoe machteloos de hulpverlening soms staat. Vanuit die wetenschap moeten we samen met de ggz haast maken met het stoppen van de afbraak van specialistische kennis en behandelplekken en volop inzetten op het transformeren van de ggz en JeugdzorgPlus naar specialistische jeugdhulp. Het is hoog tijd om de specialistische jeugdhulp te reanimeren.

Over de auteur

Peer van der Helm

dr. G.H.P (Peer) van der Helm doet onderzoek naar het leef-, leer- en werkklimaat in de residentiele jeugdzorg.

contact:

Expertisecentrum Jeugd/Youth Expert Centre
Hogeschool Leiden/Leiden University of Applied Sciences
 
Zernikedreef 11, kamer C1.001
Postbus 382, 2300 AJ Leiden
phone: +31 (0)6 4813 3745
 
website: http://www.hsleiden.nl/lectoraten/residentiële-jeugdzorg/
english: http://www.hsleiden.nl/lectoraten/residential-youthcare-english/
 

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Beleidsmedewerker

Wat heet: "generalistische maar specialistische centra"   

Ik kijk ook even naar ‘Het grensvlak tussen (geestelijke) gezondheidszorg en recht’ http://www.speelman.org/rechtsstaat/een-valse-waag/

Afgezien dat wij meer naar het individu en diens conflictsituaties moeten kijken in plaats van te streven naar universele en collectieve arrangementen evanals invloedrijke overheidsmenging (overmatig en te wisselvallig) ben ik niet tevreden over de professionaliteit van de behandelaar. De zorgverlener die wel kwaliteiten heeft ontbreekt vaak de ruimte om tot ontplooiing (volle wasdom) te komen. Ik wijt het dan ook niet (alleen) aan de 'professional' maar merendeels aan de zorgbeheerder. Een aantal zorgbeheerders had 8 à 10 jaar geleden al in actie moeten komen en heeft voor mij afgedaan. 

Daarnaast zou er indien de armoede en schuldproblematiek afneemt waarbij de 'zorgbeheerder' van een enkel huishouden een stabiel balans hebben tussen draaglast en draagkracht minder (ernstige) problematiek zijn onder de jongeren. De toekomstperspectieven die de leden van 1 op 10 huishoudens treft is sterk bedreigend. Deze worden daarop vervolgens behandeld volgens de nieuwe zorgstandaard richt zich op aanpassingsstoornissen, overspanning en burn-out zonder dat de geestelijke zorgverlener ziet dat de problematiek een geheel andere oorzaak heeft en dus via deze weg niet op te lossen valt. Ik heb dan ook een klacht ingediend bij de Stichting Klachten en Geschillen Zorgverzekeringen. Dit had de beheerder zelf uiterlijk 4 jaar geleden al aangekaart moeten hebben. Ook de wethouder die nu (weer) in de Tweede Kamer plaats heeft genomen heeft kansen gehad. 

Over kwetsbare burgers uit ik mijn bedenkingen: http://www.speelman.org/entertainment/lowlands/. Wie is sterk?

Overigens beoog ik met mijn website geen commerciële doeleinden maar gebruik ik deze slechts om in de procesregels en processuele handelingen meer professionaliteit (wasdom) te bewerkstelligen op alle lagen van het bestuur. 'Loyaal aan Organisatie'. De uitkomsten van de processen die ik zelf onderga kunnen dan ook als een passage worden gezien waarvan aan het einde een 'nieuwe maatschappij' ligt. Ik denk dan aan 'renaissance' of ommekeer. 

Met vriendelijke groet, Lambert

Lector residentiele jeugdzorg

Beste Lambert,

Je hebt natuurlijk volkomen gelijk in een aantal zaken, maar ja een blog is beperkt.

Belangrijk vind ik je opmerkingen over de kwaliteit van de hulpverlener. Wanneer een instelling zegt dat ze alles kan, kan die instelling ook een hulpverlener niet stimuleren om tot ontplooiing te komen, maar van incident naar incident te rennen. We moeten echt minder achteloos met hulpverleners (en leerkrachten) omgaan. Net als kinderen zijn het geen dozen die je overal neer kan zetten.

Die armoede en schulden: we hebben bij Fier daar net een project over afgerond, je hebt natuurlijk helemaal gelijk. Samengevat: van de drup in de regen.

Groeten

Peer

Organisatie: Accare KJP
Functie: KInder-en jeugdpsychiater en bestuurder
Sector / werkveld: Jeugd-ggz, Justitie
Organisatie: SBPN
Functie: Secretaris/belangenbehartiger
Organisatie: Hogeschool Leiden
Functie: Lector residentiele jeugdzorg
Organisatie: William Schrikker Groep
Functie: Adviseur
Organisatie: L Speelman Coaching
Functie: Beleidsmedewerker
Sector / werkveld: Gemeentelijke overheid, Rijksoverheid, Onderzoek en advies
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord