Blogs

De leerzone

469

De relatie tussen hulpverlener en cliënt is de voornaamste succesfactor in de hulpverlening. In een succesvolle relatie zijn beide partijen bereid van elkaar te leren. Hoe complexer het probleem, bijvoorbeeld kindermishandeling, hoe belangrijker die relatie wordt. Maar ook hoe meer die relatie onder druk staat. Professionals moeten ook dan in staat zijn om een partnerschap aan te gaan met ouders en kinderen. Daarvoor is ervaring nodig.

Je kunt naar het leerproces tussen cliënt en hulpverlener kijken vanuit het model van de leerzones van de Duitse pedagoog Tom Senninger. Zijn 'leercirkel' bestaat uit drie concentrische cirkels. De binnenste is de 'Comfort Zone'. Daarin zitten de vaardigheden die je goed beheerst. Zolang je binnen je 'Comfort Zone' blijft, gaat er niks fout, maar gebeurt er ook niks nieuws en leer je er niets bij.

De middelste is de 'Learning Zone': je stapt uit je Comfort Zone en probeert nieuwe dingen. Je maakt fouten, boekt succesjes en gaat vooruit met kleine stappen. Zo leer je en word je beter.

De buitenste cirkel is de 'Panic Zone'. Daar is het onbekend. Oude vaardigheden helpen je niet genoeg en er is geen tijd om nieuwe vaardigheden te leren. Gedrag in de Panic Zone wordt al snel gestuurd door overlevingsdrang: ontkennen, terugslaan, beschuldigen, of in je schulp kruipen.

Onbekend terrein

In de Panic Zone kunnen we niet leren. Maar juist rond kindermishandeling belanden zowel gezin als hulpverlener vaak in de Panic Zone. Met alle gevolgen van dienJe dacht dat je er klaar voor was, maar nu je voor de voordeur staat, lijkt alle kennis te verdampen.

Stel, je bent een ouder en je krijgt vanwege een zorgmelding bezoek van een medewerker van het wijkteam of Veilig Thuis. Je bevindt je op onbekend terrein en maakt je grote zorgen. Misschien wordt je kind wel uit huis gehaald... In welke leerzone bevind je je dan?

Stel, je bent een beginnende professional. Na je inwerkperiode moet je in je eentje op huisbezoek bij een ouder over wie een zorgmelding is gedaan. Je zweet peentjes. Je dacht dat je er klaar voor was, maar nu je voor de voordeur staat, lijkt alle kennis te verdampen. In welke leerzone ben je?

Stel, we zetten deze twee mensen bij elkaar voor een gesprek over de zorgen rond het kind - allebei in de Panic Zone. Tot elkaar veroordeeld. Hoe groot is de kans dat ze komen tot een goed gesprek? Tot wederzijds begrip of bereidheid tot zelfreflectie en verandering? Tot meer veiligheid voor het kind?

Een veiliger speelveld

Professionals moeten begrijpen dat onze cliënten in de Panic Zone zit als het om kindermishandeling gaat. Ook moeten we beseffen dat onze cliënten eerst uit die staat van paniek moeten komen, voordat ze kunnen leren hoe het veiliger kan worden voor het kind. Het speelveld moet eerst veiliger worden. Maar niet te veilig natuurlijk, want dan zitten die ouders zo weer in de Comfort Zone en hoeven ze niets te veranderen. Hoe krijgen we cliënten in de Learning Zone?

Voor dit werk hebben we hebben ervaren professionals nodig, met genoeg bagage om in elk gezin, in elke situatie partnerschap aan te gaan met ouders en kinderen, zodat zij durven te leren. Professionals met een open blik, die beseffen dat elk gezin anders is. Dat het verhaal van het gezin veel complexer is dan wat er in de zorgmelding staat. Die weten dat wij het fout kunnen hebben. Die openstaan voor nieuwe ervaringen, zodat ook zij kunnen leren: leren wat dit gezin nodig heeft zodat dit kind veilig kan opgroeien. En hoe wij daarbij kunnen helpen.

Pas als zowel hulpverleners als ouders in de Learning Zone zitten, kunnen we veiligheid voor kinderen vergroten.

 

Over de auteur

Nic Drion

30 jaar ervaring in de jeugdzorg, o.a. bij de Kindertelefoon, Medisch Kleuterdagverblijf, Bureaus Jeugdzorg, zorgaanbieders, Advies en Meldpunt Kindermishandeling en  Nederlands Jeugdinstituut. Momenteel werkzaam als adviseur bij het Expertisecentrum van de William Schrikker Groep.. Daarnaast freelance werkzaam als trainer op het terrein van de Meldcode, kindermishandeling, veiligheidsplanning en oplossingsgericht werken. Expertise: kindermishandeling, huiselijk geweld, Veilig Thuis, jeugdbescherming, familiegroepsplan, Family Finding, Signs of Safety.  

Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Organisatie: Irma Haxe Projecten & Trainingen/ Het LOCK
Functie: Projectleider & Trainer
Sector / werkveld: Centrum voor jeugd en gezin, Gemeentelijke overheid, Jeugdbescherming, Jeugdgezondheidszorg, Jeugd-ggz, Jeugdmaatschappelijk werk, Jeugdwelzijnswerk, Jeugdzorg, Onderwijs, Onderzoek en advies
Organisatie: SBPN
Functie: Secretaris/belangenbehartiger
Organisatie: William Schrikker Groep
Functie: Adviseur
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord