3 vragen over: 18+

De 18e verjaardag betekent de stap naar volwassenheid. Voor jongeren in een kwetsbare positie is dat echter geen vanzelfsprekende stap. Gemeenten staan voor de taak om ervoor te zorgen dat de zorg en ondersteuning aan deze jongeren goed doorloopt, ook al valt dit onder verschillende wettelijke regelingen. Een ingewikkelde opgave, vertelt Jojanneke Kraan, beleidsadviseur jeugd bij de gemeente Leiden.
1

Voor welke uitdagingen staan jullie om de zorg ook na de 18e verjaardag goed te continueren?

"Jongeren tussen 17 en 27 jaar hebben te maken met verschillende leefgebieden, en daarmee met vrijwel alle nieuwe wet- en regelgeving in het sociale domein, maar ook bijvoorbeeld onderwijs, huisvesting, schuldhulpverlening, en werk en inkomen. Als je als gemeente de aansluiting tussen deze verschillende wetten niet goed regelt, kunnen er schrijnende situaties ontstaan. Het dwingt ons dus om over die domeinen heen te kijken naar oplossingen. Soms werkt landelijke regelgeving dan belemmerend, bijvoorbeeld de verplichte wachttijd van vier weken bij een aanvraag voor de bijstand. Voor een jongere die vandaag hulp nodig heeft, kan dat problematisch zijn."

"De strengere kostendelersnorm is ook van invloed op deze groep. Als je 'kostendeler' bent doordat meerdere mensen in één huis wonen, wordt de bijstandsuitkering van ouders naar beneden bijgesteld. We krijgen zorgelijke signalen dat jongeren hierdoor eerder op straat komen te staan dan voorheen. Wij zouden praktisch met die regelgeving willen omgaan, maar dat kan niet altijd. En uiteindelijk gaat het vaak over geld: het budget dat we overgeheveld hebben gekregen van het rijk voor de jeugdhulp is duidelijk gekaderd tot 18 jaar, met beperkte uitzonderingen tot 23 jaar. Dus voor alles wat je wil doen voor de groep jongeren tot 27 jaar, is samenwerking met mijn collega’s van de Wmo, onderwijs en werk en inkomen cruciaal. Daarnaast is het van belang om continu in gesprek te blijven met externe partners, zoals zorgaanbieders. En bijvoorbeeld de ggz voor 18-plussers, die wordt betaald door de zorgverzekeraars. Met zoveel spelers en regels is het vinden van een goede aansluiting soms best lastig."

2

Hoe gaan jullie deze uitdagingen aan?

"We hebben in onze regio Holland Rijnland een koplopersgroep ingesteld waarin we nadenken over gezamenlijke oplossingen, vanuit jeugd, onderwijs, en werk en inkomen. Hier wordt voornamelijk gewerkt aan een visie en de ‘stip op de horizon’ waar we met zijn allen naartoe willen. Daarnaast werkt de gemeente Leiden aan praktische oplossingen in het hier en nu. Er leeft bijvoorbeeld het idee om een 'doorbraakambtenaar' in te stellen: iemand die bij specifieke casussen meekijkt waar een jongere tussen wal en schip dreigt te vallen. Als er dan een praktische oplossing voor deze jongere blijkt te zijn, maar bepaalde wetgeving staat dat in de weg, dan moet deze persoon de bevoegdheid en doorzettingsmacht hebben om door wetten en domeinen heen te gaan. Uitzonderingen moeten dan mogelijk zijn."

"Verder hebben we voor het borgen van de continuïteit van de hulp een handreiking ontwikkeld voor onze jeugd- en gezinsteams en sociale wijkteams. Hoe kunnen verbeterde samenwerking en warme overdracht bijdragen aan zorgcontinuïteit? Wanneer is er sprake van verlengde jeugdhulp? Hoe werkt het met de persoonsgebonden budgetten als iemand 18 wordt? Zo proberen we de samenwerking tussen de teams in de stad te verbeteren en op die manier één doorlopende hulplijn te realiseren voor de jongeren."

3

Welk advies wil je andere gemeenten geven?

"Ook wij leren nog elke dag op basis van de praktijk, maar in de kern gaat het erom dat je kijkt wat een jongere nodig heeft en dat je dat leidend laat zijn, en niet de systemen, wetten of regelgeving. Dat betekent dus ook het verbinden van al die verschillende domeinen. Het is evident, maar we lopen er in de praktijk wel elke dag tegenaan. En ik zie dat het erg belangrijk is om jongeren in het gehele proces van beleidsontwikkeling- en evaluatie mee te nemen. Dat gebeurt in de regio Holland Rijnland al sinds de aanloop naar de transitie, sinds 2011. Praten mét de jongeren en niet óver de jongeren. Zij hebben zoveel ervaringskennis, daar kan je als gemeente iedere keer weer heel veel van leren."

Maak kennis met Jojanneke op Kennisnet Jeugd:

Jojanneke Kraan
Functie: Beleidsmedewerker
Organisatie: Gemeente Leiden
Om te reageren dien je eerst in te loggen.

Heb je nog geen profiel? Registreer dan eerst om een nieuw profiel aan te maken.
Organisatie: Gemeente Leiden
Functie: Beleidsmedewerker
HomeThema'sWerkgroepenDeelnemersOver dit platformUpdatesPrikbordBlogs3 vragen overKalenderPraktijkvoorbeeldenVraag & Antwoord